. 1
( 5)



>>

rUKOWODSTWO DLQ POLXZOWATELQ AMS-TEX

s.w. kLIMENKO, m.w. lISINA, n.m. fOMINA
qNWARX 1999
sODERVANIE
1. wWEDENIE 4
1.1. fAJLY, WHODQ]IE W PAKET AMS-TEX WERSII 2.1 4
1.2. oB \TOM RUKOWODSTWE 6
2. pODGOTOWKA TEKSTA W TEX'E 6
2.1. sIMWOLY 6
2.2. kOMANDY 6
2.3. kAWY^KI 7
2.4. tIRE I MNOGOTO^IQ 7
2.5. gORIZONTALXNYE PROBELY 7
2.6. wERTIKALXNYE PROBELY 8
2.7. rAZMERY 9
2.8. gRUPPIROWANIE 9
2.9. kOMMENTARII 9
2.10. kOMANDY PEREKL@^ENIQ RIFTOW W TEKSTE 10
2.11. sIMWOLY S AKCENTAMI I NEKOTORYE OSOBYE SIM-
WOLY 12
2.12. oTSUTSTWU@]IE KLAWI I 13
2.13. gORIZONTALXNYE I WERTIKALXNYE PRQMYE 14
2.14. fORMIROWANIE STROK I ABZACEW PERENOSY 14
2.15. rAZRYW STRANICY 16
2.16. sPISKI 16
2.17. cITATY 18
2.18. tABLICY 19
2.19. wSTAWKI S PODPISQMI 19
2.20. sNOSKI 21
2.21. zAGOLOWKI 22
2.22. bIBLIOGRAFI^ESKIE SSYLKI 23
2.23. tEOREMY I DOKAZATELXSTWA 23
2.24. pRISOEDINENIE DOPOLNITELXNYH FAJLOW 25
2.25. tEKST W RAMKE I DRUGIE UKRA ENIQ 25
3. {RIFTY, ISPOLXZUEMYE W AMS-TEX'e 27
3.1. oPISANIE KOLLEKCII AMSFonts 27
3.2. zAGRUZKA RIFTOW 28
Typeset by AMS-TEX
1
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
2
4. nABOR MATEMATIKI 30
4.1. oSNOWNYE PRINCIPY 30
4.2. mATEMATI^ESKIE SIMWOLY 34
4.3. wERHNIE I NIVNIE INDEKSY 39
4.4. aKCENTY W MATEMATIKE 42
4.5. ˜ERTA, STRELKA ILI SKOBKA NAD ILI POD FORMULOJ 44
4.6. dROBI I BINOMIALXNYE KO\FFICIENTY 45
4.7. bOLX IE OPERATORY 48
4.8. |LEMENTARNYE FUNKCII TIPA log 50
4.9. kORNI 52
4.10. oGRANI^ITELI 53
4.11. sOSTAWNYE SIMWOLY 58
4.12. tEKST W FORMULAH 60
4.13. kORREKCIQ MATEMATI^ESKIH FORMUL S POMO]X@ DO-
POLNITELXNYH PROBELOW 63
4.14. mATRICY 65
4.15.z oPREDELENIQ PERE^ISLENIEM SLU^AEW 70
4.16. kOMMUTATIWNYE DIAGRAMMY 71
4.17. fORMULY W RAMKAH 73
4.18. mNOGOTO^IQ 74
4.19. nUMERACIQ WYKL@^NYH FORMUL 76
4.20. wYRAWNIWANIE WYKL@^NYH FORMUL 77
4.21. mNOGOSTRO^NYE FORMULY 83
4.22. {RIFTY W MATEMATIKE 87
iMENA DOPOLNITELXNYH SIMWOLOW
5. 91
5.1. sPECIALXNYE SIMWOLY I VIRNYE AVURNYE BUKWY 91
5.2. kOMANDA \newsymbol 91
5.3. tABLICA SIMWOLOW 92
sREDSTWA FORMATIROWANIQ
6. 96
6.1. sTRUKTURA WHODNOGO FAJLA 96
6.2. oBLASTX \topmatter 97
6.3. fORMATIROWANIE KNIGI 101
6.4. nOMERA STRANIC 103
6.5. rAZMER STRANICY 103
6.6. kOLONTITULY 103
6.7. bIBLIOGRAFII 104
oPREDELENIE NOWYH KOMAND
7. 107
iSPRAWLENIE O IBOK
8. 110
8.1. sOOB]ENIQ OB O IBKAH 110
8.2. pEREPOLNENIE ILI NEDOGRUZKA BOKSOW 111
8.3. aWTOMATI^ESKAQ PROWERKA SINTAKSISA 112
sRAWNENIE S Plain TEX'OM
9. 114
wYRAVENIE PRIZNATELXNOSTI ZA ISPOLXZOWANIE AMS-TEX
10. 116
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 3
pRILOVENIE a. pRIMER POLU^ENIQ BIBLIOGRAFII 117
pRILOVENIE b. mAKETY RIFTOW KOLLEKCII AMSFonts 121
pREDMETNYJ UKAZATELX 127
bIBLIOGRAFIQ 143
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
4
wWEDENIE
1.
| \TO MAKRONADSTROJKA TEX'A, SOZDANNAQ DLQ aMERIKANSKOGO MA-
AMS-TEX
TEMATI^ESKOGO OB]ESTWA (American Mathematical Society ILI AMS), ^TOBY UPRO-
STITX NABOR MATEMATI^ESKIH FORMUL I OTFORMATIROWATX REZULXTATY W SOOT-
WETSTWII SO SPECIFIKACIQMI ZADANNOGO STILQ. |TOT RAZDEL OPISYWAET WSE WOZ-
MOVNOSTI, OTNOSQ]IESQ K AMS-TEX WERSII 2.1. mATERIAL WZQT W OSNOWNOM IZ
IZWESTNOJ KNIGI sPIWAKA (Spivak, Michael D.) wOSHITITELXNYJ TEX, A TAKVE
IZ User's Guide to AMS-TEX Version 2.1.
w BOLX EJ ^ASTI \TO RUKOWODSTWO PREDPOLAGAET, ^TO WY BUDETE ISPOLXZOWATX
STILX \PREPRINT" | NABOR MAKROKOMAND, KOTORYE ZADA@T SPECIFIKU FORMA-
TIROWANIQ DOKUMENTA: WID ZAGOLOWKOW, STILX NUMERACII STRANIC I T.D.
mY TAKVE S^ITAEM, ^TO ^ITATELX ZNAKOM S OSNOWNYMI PONQTIQMI I KOMAN-
DAMI Plain TEX'A. pO \TOJ PRI^INE ZDESX NE PRIWODITSQ POLNYJ SPISOK KOMAND
I WOZMOVNOSTEJ Plain TEX'A, A DELAETSQ UPOR NA SPECIFI^ESKI AMS-TEX'OWSKIE
KOMANDY. sRAWNENIE Plain TEX'A I AMS-TEX'A PROWODITSQ W SPECIALXNOM POD-
RAZDELE.
hOTQ AWTORSKIE PRAWA NA AMS-TEX PRINADLEVAT aMERIKANSKOMU MATEMA-
TI^ESKOMU OB]ESTWU, \TA ORGANIZACIQ NE TOLXKO NE OGRANI^IWAET EGO ISPOLX-
ZOWANIQ, NO, BOLEE TOGO, POO]RQET EGO PRIMENENIE DLQ PODGOTOWKI RUKOWODSTW,
PREDNAZNA^ENNYH DLQ PUBLIKACII KAK W KNIGAH I VURNALAH, IZDAWAEMYH \TIM
OB]ESTWOM, TAK I W DRUGIH MATEMATI^ESKIH IZDANIQH. w ZNAK PRIZNANIQ AWTOR-
SKIH PRAW oB]ESTWO TREBUET, ^TOBY IZDAWAEMYE DOKUMENTY, PODGOTOWLENNYE S
POMO]X@ AMS-TEX, WKL@^ALI UKAZANIE NA EGO ISPOLXZOWANIE. pREDLAGAEMYE
FORMY DLQ TAKOGO UKAZANIQ DANY W RAZDELE 11. wYRAVENIE PRIZNATELXNO-
STI ZA ISPOLXZOWANIE AMS-TEX.
1.1. fAJLY, WHODQ]IE W PAKET AMS-TEX WERSII 2.1
w PAKET AMS-TEX WERSII 2.1, RASPROSTRANQEMYJ aMERIKANSKIM MATEMATI-
^ESKIM OB]ESTWOM, WHODQT SLEDU@]IE FAJLY:
MAKROKOMANDY AMS-TEX WERSII 2.1
AMSTEX.TEX
MAKROKOMANDY, OPREDELQ@]IE SIMWOLY W RIFTAH msam
AMSSYM.TEX
I msbm
STILX \PREPRINT" DLQ AMS-TEX WERSII 2.1
AMSPPT.STY
TEHNI^ESKAQ DOKUMENTACIQ DLQ AMSPPT.STY
AMSPPT.DOC
ISHODNYJ FAJL DLQ User's Guide
AMSGUIDE.TEX
FAJL OBRATNOJ SOWMESTIMOSTI DLQ ISPOLXZOWANIQ
AMSPPT1.TEX
S FAJLAMI, PODGOTOWLENNYMI NA AMS-TEX WERSIQH, BOLEE
RANNIH, ^EM 2.0
FAJL IZMENENIJ K wOSHITITELXNYJ TEX (PERWOE IZDANIE)
JOYERR.TEX
TFM FAJLY DLQ AMSFonts WERSII 2.1
*.TFM
ISPOLXZUETSQ W SOZDANII FORMATNYH FAJLOW
AMSTEX.INI
TOLXKO DLQ INSTALLQCII W DOS
AMSTEX.BAT
fAJL AMSPPT.DOC PREDSTAWLQET SOBOJ ascii FAJL, I ON NE PREDNAZNA^EN DLQ
OBRABOTKI TEX'OM. |TO FAJL, W KOTOROM SODERVATSQ OPISANIQ MAKROKOMAND,
RASPOLOVENNYE W TOM VE PORQDKE, W KOTOROM \TI MAKROKOMANDY RASPOLAGA@TSQ
W FAJLE MAKROKOMAND. w NEM PODROBNO OPISANY NAZNA^ENIE I MEHANIZM RABOTY
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 5
\TIH MAKROKOMAND. iMEETSQ TAKVE OTDELXNYJ FAJL AMSTEX.DOC, SODERVA]IJ
DOKUMENTACI@ K FAJLU AMSTEX.TEX, KOTORYJ MOVNO POLU^ITX PO SPECIALXNOMU
ZAPROSU.
i NAKONEC, OSTALXNYE FAJLY ISPOLXZU@TSQ DLQ INSTALLQCII SISTEMY S DIS-
KET.
1.2. oB \TOM RUKOWODSTWE
|TO RUKOWODSTWO QWLQETSQ KOMPILQCIEJ IZ SLEDU@]IH OSNOWNYH ISTO^NI-
KOW:
(1) d. E. kNUT wSE PRO TEX
(2) m. d. sPIWAK wOSHITITELXNYJ TEX
(3) User's Guide to AMS-TEXVersion 2.1
(4) User's Guide to AMSFonts Version 2.2
(5) fAJL DOKUMENTACII AMSPPT.DOC.
oRIGINAL-MAKET PODGOTOWLEN S POMO]X@ AMS-TEX WERSII 2.1 W STILE \PRE-
PRINT". pRI PODGOTOWKE RAZDELA ISPOLXZOWALISX MAKROKOMANDY IZ User's Guide
to AMS-TEX Version 2.1, KOTORYE: PEREUSTANAWLIWA@T RIFTY I RAZMERY, PE-
REOPREDELQ@T MAKROKOMANDY SOZDANIQ ZAGOLOWKOW, ^TOBY POLU^ENNYJ REZULX-
TAT BYL BOLEE POHOV NA DOKUMENTACI@, A TAKVE OPREDELQ@T NEKOTORYE MAKRO-
KOMANDY, ^TOBY UPROSTITX PREDSTAWLENIE KONKRETNOJ INFORMACII. oDNAKO,
WOOB]E GOWORQ, \TOT DOKUMENT I FAJL, IZ KOTOROGO ON BYL POLU^EN, ILL@STRI-
RUET WNE NIJ WID I WHODNYE DANNYE DLQ PREPRINTA S BEGU]IMI WERHNIMI
ZAGOLOWKAMI. dLQ RASPE^ATKI REZULXTATA OBRABOTKI TEX'OM \TOGO RUKOWODSTWA
TREBUETSQ KOLLEKCIQ AMSFonts WERSII 2.0 ILI WY E.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
6
pODGOTOWKA TEKSTA W TEX'E
2.
tEKST (IMEETSQ WWIDU OBY^NYJ TEKST, NE SODERVA]IJ MATEMATI^ESKIH FOR-
MUL) GOTOWITSQ W AMS-TEX'E TO^NO TAKVE, KAK I W Plain TEX'e. tEM, KTO \TOGO
NE UMEET, REKOMENDUEM PRO^ESTX RUKOWODSTWO d. kNUTA wSE PRO TEX. nO DLQ
UDOBSTWA IZLOVENIQ I DLQ OSOBO LENIWYH MY POWTORIM ZDESX OSNOWNYE PONQTIQ.
wHODNOJ INFORMACIEJ DLQ TEX'A QWLQETSQ FAJL, SODERVA]IJ RUKOPISX AW-
TORA, SPECIALXNYE SIMWOLY, KOMANDY I KL@^EWYE SLOWA. |TOT FAJL GOTOWITSQ
S POMO]X@ L@BOGO TEKSTOWOGO REDAKTORA I EGO IMQ DOLVNO IMETX RAS IRENIE
.tex. nA WYHODE TEX AWTOMATI^ESKI SOZDAET DWA FAJLA: REZULXTAT RABOTY |
FAJL S RAS IRENIEM .dvi (device-independent le), SODERVA]IJ SFORMIROWAN-
NYJ WYHODNOJ DOKUMENT W WIDE, NE ZAWISQ]EM OT TIPA USTROJSTWA WYWODA, I
PROTOKOL RABOTY | OBY^NO S RAS IRENIEM .log.
pRI PODGOTOWKE WHODNOGO FAJLA NEOBHODIMO ZNATX SLEDU@]EE.
2.1. sIMWOLY
w TEX'E MOVNO ISPOLXZOWATX WSE STANDARTNYE SIMWOLY ASCII, A TAKVE PRO-
PISNYE I STRO^NYE BUKWY RUSSKOGO ALFAWITA, ODNAKO 10 WYDELENNYH SIMWOLOW
MOVNO ISPOLXZOWATX TOLXKO SPECIALXNYM OBRAZOM. |TI SPECIALXNYE SIMWOLY
QWLQ@TSQ SLUVEBNYMI I NE MOGUT BYTX NAPE^ATANY W TEKSTE OBY^NYM OBRAZOM.
sLEDU@]AQ TABLICA POKAZYWAET NAZNA^ENIE SPECIALXNYH SIMWOLOW I SPOSOB IH
WWODA DLQ WOSPROIZWEDENIQ W WYHODNOM DOKUMENTE.
sIMWOL nAZNA^ENIE wWOD
sIGNALXNYJ SIMWOL
\ $\backslash$
pRIZNAK NA^ALA GRUPPY
{ \{
pRIZNAK KONCA GRUPPY
} \}
pEREKL@^ATELX W MATEMATI^ESKU@ MODU
$ \$
tABULQTOR
& \&
pRIZNAK PARAMETRA W MAKROOPREDELENIQH
# \#
wERHNIJ INDEKS
^ \^
nIVNIJ INDEKS
_ \_
sIMWOL KOMMENTARIQ
% \%
nERAZRYWAEMYJ PROBEL
˜ \˜
kOMMER^ESKOE \at"
@ \@

2.2. kOMANDY
fORMAT AMS-TEX WKL@^AET W SEBQ WSE PRIMITIWY (T.E. KOMANDY NIZ EGO
UROWNQ) TEX'A, PO^TI WSE MAKROKOMANDY Plain TEX'A, A TAKVE SWOI SOBSTWENNYE
KOMANDY. wSE KOMANDY NA^INA@TSQ S SIMWOLA \ (B\KSL\ ). iMENA KOMAND (IH
^ASTO NAZYWA@T UPRAWLQ@]IMI POSLEDOWATELXNOSTQMI) SOSTOQT LIBO TOLXKO
IZ BUKW, I TOGDA TAKAQ UPRAWLQ@]AQ POSLEDOWATELXNOSTX NAZYWAETSQ UPRAWLQ-
@]IM ILI KOMANDNYM SLOWOM, LIBO IZ ODNOJ NE BUKWY, I TOGDA ONA NAZYWAETSQ
UPRAWLQ@]IM ILI KOMANDNYM SIMWOLOM. TEX IGNORIRUET PROBELY POSLE UPRA-
WLQ@]IH SLOW I NE IGNORIRUET IH POSLE UPRAWLQ@]IH SIMWOLOW. pRIZNAKOM
KONCA UPRAWLQ@]EGO SLOWA S^ITAETSQ PERWAQ NE BUKWA. pROPISNYE I STRO^NYE
BUKWY W IMENAH KOMAND RAZLI^A@TSQ (\bigl I \Bigl | \TO RAZNYE KOMANDY).
iME@TSQ TAKVE SLOWA, KOTORYE W OPREDELENNOM KONTEKSTE IME@T OSOBYJ SMYSL.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 7
tAKIE SLOWA NAZYWA@TSQ KL@^EWYMI. nAPRIMER, W KONSTRUKCII \hbox to 5cm{
: : : } SLOWO to | KL@^EWOE.
2.3. kAWY^KI
oBY^NYE LEWYE ` I PRAWYE ' KAWY^KI, IME@]IESQ NA KLAWIATURE, DA@T `ODI-
NARNYE' KAWY^KI. ˜TOBY POLU^ITX PRINQTU@ W TIPOGRAFSKOM TEKSTE \DWOJNU@
KAWY^KU", NADO SOOTWETSTWU@]U@ ODINARNU@ KAWY^KU WWESTI DWAVDY. eSLI
NA KLAWIATURE NET SIMWOLOW ODINARNYH OTKRYWA@]EJ I ZAKRYWA@]EJ KAWY-
^EK, WMESTO NIH MOVNO ISPOLXZOWATX, SOOTWETSTWENNO, KOMANDY \lq I \rq.
2.4. tIRE I MNOGOTO^IQ
nE PUTAJTE RAZLI^NOGO WIDA TIRE, DEFIS I ZNAK MINUS. oBY^NO SU]ESTWU@T
PO MENX EJ MERE ^ETYRE RAZNYH SIMWOLA:
DEFIS ILI ZNAK PERENOSA: -
^ERTO^KA ILI en-TIRE (TIRE DLINOJ PRIMERNO W BUKWU n): {
TIRE ILI em-TIRE (TIRE DLINOJ PRIMERNO W BUKWU m): |
ZNAK MINUS: ;
dEFISY ISPOLXZU@TSQ W SOSTAWNYH SLOWAH TIPA \MALX^IK-S-PALX^IK" I \N-
KRATNYJ". En-TIRE PRIMENQETSQ DLQ UKAZANIQ DIAPAZONOW ^ISEL, TIPA \STRA-
NICY 13{34", \UPRAVNENIQ 1.2.6{1.2.8". Em-TIRE SLUVIT ZNAKOM PUNKTUACII W
PREDLOVENIQH | \TO TO, ^TO MY OBY^NO NAZYWAEM PROSTYM TIRE. zNAK MINUSA
ISPOLXZUETSQ W FORMULAH. dOBROSOWESTNYJ POLXZOWATELX BUDET WNIMATELXNO
OTLI^ATX \TI ^ETYRE PRIMENENIQ. wOT KAK \TO DELAETSQ:
DLQ DEFISA NADO PE^ATATX DEFIS (-)
DLQ en-TIRE | PE^ATATX DWA DEFISA (--)
DLQ em-TIRE | PE^ATATX TRI DEFISA (---)
DLQ ZNAKA MINUSA | PE^ATATX DEFIS W MATEMATI^ESKOJ MODE ($-$).
dLQ TOGO, ^TOBY ZADATX W TEKSTE MNOGOTO^IE, NE SLEDUET WWODITX PODRQD
TRI TO^KI (^TO PRIWEDET K TAKOMU NEKRASIWOMU REZULXTATU: ...). wMESTO \TOGO
SLEDUET ISPOLXZOWATX KOMANDU \dots, KOTORAQ W TEKSTE DAET SIMPATI^NOE MNO-
GOTO^IE: : : :
2.5. gORIZONTALXNYE PROBELY
pRI NABORE TEKSTA NESKOLXKO PROBELOW PODRQD S^ITA@TSQ ZA ODIN PROBEL. kO-
NEC WHODNOJ STROKI \KWIWALENTEN PROBELU, A PUSTAQ STROKA OBOZNA^AET KONEC
ABZACA. pROBELY POSLE KOMANDNYH SLOW IGNORIRU@TSQ, A POSLE KOMANDNYH SIM-
WOLOW | NET (NAPOMNIM, ^TO KOMANDNYM SLOWOM W TEX'E NAZYWAETSQ UPRAWLQ@-
]AQ POSLEDOWATELXNOSTX, SOSTOQ]AQ TOLXKO IZ SIMWOLA B\KSL\ I SLEDU@]IH
ZA NIM BUKW, A KOMANDNYM SIMWOLOM | KOMANDNAQ POSLEDOWATELXNOSTX, SOSTO-
Q]AQ IZ SIMWOLA B\KSL\ I ODNOGO NEBUKWENNOGO SIMWOLA, NAPRIMER \$. eSLI
VE POSLE KOMANDNOGO SLOWA WAM WSE-TAKI NUVEN PROBEL, TO SLEDUET SKAZATX OB
\TOM QWNO, ISPOLXZUQ KOMANDU DLQ PRINUDITELXNOGO PROBELA | \ .
kOLI^ESTWO PROBELOW POSLE ZNAKOW PREPINANIQ TAKVE NESU]ESTWENNO, ODNAKO
KAK MINIMUM ODIN PROBEL SLEDUET POSTAWITX. pOSKOLXKU TEX AWTOMATI^ESKI
UWELI^IWAET PROBELY POSLE ZNAKOW PREPINANIQ, TO DLQ PREDSTAWLENIQ ZNAKOW
PREPINANIQ, PROBEL POSLE KOTORYH NE SLEDUET UWELI^IWATX, AMS-TEX IMEET
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
8
UPRAWLQ@]IE SIMWOLY \., \,, \! I TAK DALEE. pROBELY POSLE \TOGO UPRA-
WLQ@]EGO SIMWOLA TEX, ESTESTWENNO, NE IGNORIRUET. sLEDUET OTMETITX, ^TO W
MATEMATI^ESKIH FORMULAH UPRAWLQ@]IE POSLEDOWATELXNOSTI \, I \! ISPOLX-
ZU@TSQ DLQ SOWSEM DRUGIH CELEJ | TAM ONI OBOZNA^A@T KRO E^NYJ (1=10 OT
TONKOGO PROBELA), SOOTWETSTWENNO, POLOVITELXNYJ I OTRICATELXNYJ PROBEL.
iNOGDA TREBUETSQ ZAPRETITX TEX'U RAZRYWATX STROKU NA PROBELE, NAPRI-
MER, ^TOBY INICIALY NE OKAZALISX NA ODNOJ STROKE, A FAMILIQ | NA DRUGOJ.
pROBEL, NA KOTOROM NELXZQ RAZRYWATX STROKU, ZADAETSQ SIMWOLOM ˜.
dLQ ZADANIQ GORIZONTALXNYH PROBELOW W TEKSTE I W FORMULAH AMS-TEX
IMEET CELYJ RQD KOMAND:
\KWADRAT", RAWEN 1em ILI TREM OBY^NYM PROBELAM
\quad
DWOJNOJ \KWADRAT" RAWEN 2em ILI ESTI PROBELAM
\qquad
TONKIJ PROBEL, RAWEN 1=6 KWADRATA
\, (\thinspace)
OTRICATELXNYJ TONKIJ PROBEL, ;1=6 KWADRATA
\! (\negthinspace)
IROKIJ PROBEL, RAWEN 5=18 KWADRATA
\ (\thickspace)
OTRICATELXNYJ PROBEL, RAWEN ;5=18 KWADRATA
\negthickspace
SREDNIJ PROBEL
\medspace
OTRICATELXNYJ SREDNIJ PROBEL
\negmedspace

kROME \TOGO, W TEKSTE MOVNO QWNO ZADATX WELI^INU PROBELA KOMANDOJ \hskip:
NAPRIMER, \hskip1cm OZNA^AET GORIZONTALXNYJ PROBEL, WELI^INOJ W 1 SANTI-
METR. wELI^INA TAKOGO PROBELA MOVET BYTX ZADANA W L@BYH DOPUSTIMYH W
TEX'E EDINICAH.
2.6. wERTIKALXNYE PROBELY
dLQ ZADANIQ DOPOLNITELXNYH WERTIKALXNYH PROBELOW MEVDU ABZACAMI TEX
IMEET KOMANDY \smallskip (MALENXKIJ PROBEL WELI^INOJ W 3pt S DOPUSKOM
PL@S-MINUS 1pt), \medskip (SREDNIJ PROBEL) I \bigskip (BOLX OJ PROBEL WE-
LI^INOJ W 12pt S DOPUSKOM PL@S-MINUS 4pt):

\smallskip \medskip \bigskip

mOVNO TAKVE QWNO ZADATX WELI^INU WERTIKALXNOGO PROBELA KOMANDOJ \vskip:
NAPRIMER, \vskip 1cm OZNA^AET WERTIKALXNYJ PROBEL, WELI^INOJ W 1 SANTI-
METR. wELI^INA TAKOGO PROBELA MOVET BYTX ZADANA W L@BYH DOPUSTIMYH W
TEX'E EDINICAH.
w STILE PREPRINT IME@TSQ I DOPOLNITELXNYE KOMANDY \smallpagebreak,
\medpagebreak I \bigpagebreak DLQ POLU^ENIQ TAKIH WERTIKALXNYH PROBELOW:


\smallpagebreak \medpagebreak \bigpagebreak

iH SLEDUET ISPOLXZOWATX TOLXKO MEVDU ABZACAMI (LIBO W SAMOM NA^ALE ILI W
SAMOM KONCE ABZACA). |TI KOMANDY PODSKAZYWA@T TEX'U, ^TO RAZRYW STRANICY
W \TOM MESTE NE TOLXKO WOZMOVEN, NO I VELATELEN. eSLI W \TOM MESTE PROISHO-
DIT RAZRYW STRANICY, TO PROBEL IS^EZAET. eSLI WSTRE^A@TSQ NESKOLXKO TAKIH
PROBELOW, TO ONI NE SUMMIRU@TSQ, A WYBIRAETSQ NAIBOLX IJ.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 9
2.7. rAZMERY
dLQ SWOIH CELEJ (NAPRIMER, DLQ UKAZANIQ WELI^INY PROBELA) TEX ISPOLXZUET
RAZMERY, WYRAVENNYE W RAZLI^NYH EDINICAH IZMERENIQ, KAK TRADICIONNYH
POLIGRAFI^ESKIH, TAK I METRI^ESKIH:
PUNKT (RASSTOQNIE MEVDU BAZOWYMI
pt point
LINIQMI W \TOM RUKOWODSTWE RAWNO 12 pt)
PIKA(1 pc = 12 pt)
pc pica
D@JM (1 in = 72:27 pt)
in inch
BOLX OJ PUNKT (72 bp = 1 in)
bp big point
SANTIMETR (2:54 cm = 1 in)
cm centimeter
MILLIMETR (10 mm = 1 cm)
mm millimeter
DIDOT-PUNKT (1157 dd = 1238 pt)
dd didot point
CICERO (1 cc = 12 dd)
cc cicero
SUPERPUNKT (65536 sp = 1 pt)
sp scaled point

kROME UKAZANNYH WY E, W TEX'E ISPOLXZU@TSQ DWE EDINICY IZMERENIQ, KOTO-
RYE ZAWISQT OT TEKU]EGO RIFTA: em | NEMNOGO MENX E, ^EM IRINA ZAGLAW-
NOJ BUKWY M TEKU]EGO RIFTA I ex | PRIBLIZITELXNO WYSOTA STRO^NOJ BUKWY
x TEKU]EGO RIFTA.
rAZMERY WSEGDA WYRAVA@TSQ ^ISLOM (POLOVITELXNYM ILI OTRICATELXNYM,
CELYM ILI S DESQTI^NOJ TO^KOJ) I SLEDU@]EJ ZA NIM EDINICEJ IZMERENIQ.
pROBEL MEVDU ^ISLOM I EDINICEJ IZMERENIQ, A TAKVE PROBEL MEVDU ^ISLOM I
ZNAKOM + ILI ; NE IMEET ZNA^ENIQ. bOLEE TOGO, SAM ZNAK + MOVNO OPUSTITX.
wOT TIPI^NYE RAZMERY:
-.5 in
12pt
+70 bp
-0.2in
0cm

pRI UKAZANII NULEWOGO RAZMERA NELXZQ NABIRATX PROSTO 0, A SLEDUET PISATX
0pt, 0cm ILI ^TO-TO W \TOM RODE.

2.8. gRUPPIROWANIE
iNOGDA NEOBHODIMO ^ASTX RUKOPISI RASSMATRIWATX KAK ODNU EDINICU I UKAZATX,
GDE \TA ^ASTX NA^INAETSQ, A GDE KON^AETSQ. tAKAQ ^ASTX NAZYWAETSQ GRUPPOJ I
DLQ EE ZADANIQ ISPOLXZU@TSQ SIMWOLY GRUPPIROWANIQ { I }. wSE UKAZANIQ, KOTO-
RYE TEX POLU^IL WNUTRI GRUPPY, NEMEDLENNO ZABYWA@TSQ, KAK TOLXKO GRUPPA
ZAKON^ILASX. iNYMI SLOWAMI, KOMANDY WNUTRI GRUPPY DEJSTWU@T LOKALXNO.
2.9. kOMMENTARII
iNOGDA AWTOR HO^ET SDELATX NEKOTORU@ ^ASTX SWOEGO WHODNOGO FAJLA NEWIDI-
MOJ DLQ POSTORONNIH. dLQ \TOGO EE MOVNO \ZAKOMMENTIROWATX": SPECIALXNYJ
SIMWOL % DELAET \NEWIDIMOJ" ^ASTX TEKSTA, NA^INAQ OT SEBQ SAMOGO I WPLOTX
DO KONCA STROKI, NA KOTOROJ ON NAHODITSQ. iNYMI SLOWAMI, ON OGRANI^IWAET
STROKU WHODNOGO FAJLA, NE WWODQ PRI \TOM PROBELA, KOTORYJ TEX OBY^NO WSTA-
WLQET, PEREHODQ K SLEDU@]EJ STROKE.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
10
˜TOBY \ZAKOMMENTIROWATX" NESKOLXKO STROK, NADO POSTAWITX % W NA^ALE KA-
VDOJ STROKI. kROME \TOGO, W AMS-TEX'E ESTX I DRUGOJ SPOSOB, BOLEE PODHODQ-
]IJ DLQ BOLX OGO OB_EMA TEKSTA | \TO KONSTRUKCIQ
\comment
.. .
\endcomment

kOMANDA \endcomment OBQZATELXNO DOLVNA NAHODITXSQ NA OTDELXNOJ STROKE.
nE SLEDUET WKLADYWATX KONSTRUKCII \comment DRUG W DRUGA, T.E. ISPOLXZOWATX
KONSTRUKCI@
\comment
:::
\comment
:::
\endcomment
:::
\endcomment

2.10. kOMANDY PEREKL@^ENIQ RIFTOW W TEKSTE
kOGDA wY NA^INAETE GOTOWITX WHODNOJ FAJL DLQ TEX'A, wAM NADO ZNATX,
KAKIMI POLIGRAFI^ESKIMI WOZMOVNOSTQMI wY MOVETE RASPOLAGATX. w AMS-
TEX'E MOVNO POLU^ATX SIMWOLY IZ KOLLEKCII RIFTOW AMSFonts, KOTORYE
OBESPE^IWA@T NABOR SAMYH RAZNOOBRAZNYH DOKUMENTOW. w KAVDOM IZ RIFTOW
TEX MOVET IMETX DO 256 SIMWOLOW. sIMWOL RIFTA MOVNO ZADATX PO EGO NO-
MERU. tAK, NAPRIMER, ESLI wY ZAPRA IWAETE \char'35 W RIFTE cmr10, TO
POLU^AETE . tEKSTOWYE RIFTY WKL@^A@T LIGATURY I AKCENTY.
kAVDYJ RIFT W RUKOPISI TEX'A SWQZAN S KOMANDNOJ POSLEDOWATELXNOSTX@,
NAPRIMER, 10-PUNKTOWYJ RIFT W \TOM RUKOWODSTWE WYZWAN KOMANDOJ \tenrm,
A SOOTWETSTWU@]IJ 8-PUNKTOWYJ RIFT WYZYWAETSQ \eightrm. nAKLONNYE
RIFTY, KOTORYE SOOTWETSTWU@T \tenrm I \eigetrm, WYZYWA@TSQ \tensl I
\eightsl. |TI KOMANDNYE POSLEDOWATELXNOSTI NE QWLQ@TSQ REALXNYMI IME-
NAMI RIFTOW PREDPOLAGAETSQ, ^TO KOGDA W RUKOPISX WWODQTSQ NOWYE RIFTY,
POLXZOWATELI TEX'A OPREDELQ@T DOPOLNITELXNYE IMENA. tAKIE KOMANDNYE PO-
SLEDOWATELXNOSTI ISPOLXZU@TSQ DLQ IZMENENIQ TIPA PE^ATI. dLQ \TOJ CELI
SLUVIT KOMANDA \font. tAK, KONSTRUKCIQ \font\myfont= cmr17 DELAET \myfont
KOMANDOJ DLQ WKL@^ENIQ O^ENX KRUPNOGO ROMANSKOGO RIFTA (RAZMEROM W 17 PUNK-
TOW).
dLQ IZMENENIQ RIFTOW AMS-TEX UVE IMEET SLEDU@]IE KOMANDY:
\rm | OBY^NYJ PRQMOJ RIFT (roman)
| NAKLONNYJ (slanted)
\sl
| KURSIW (italic)
\it
| RIFT PI U]EJ MA INKI (typewriter)
\tt
| VIRNYJ RIFT (bold)
\bf
| KAPITELX (small capital)
\smc
w NA^ALE RABOTY POLU^AETSQ PRQMOJ RIFT (\rm), ESLI TOLXKO wY NE UKA-
ZALI DRUGOE. wKL@^ENNYJ RIFT QWLQETSQ TEKU]IM DO TEH POR, POKA LIBO NE
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 11
WSTRETITSQ DRUGAQ KOMANDA PEREKL@^ENIQ RIFTA, LIBO NE ZAKON^ITSQ GRUPPA,
T.E. KOMANDY RIFTOW QWLQ@TSQ LOKALXNYMI.
wNIMATELXNYJ ^ITATELX ZDESX DOLVEN BYTX SMU]EN, POTOMU, ^TO cNA^ALA
MY SKAZALI, ^TO \tenrm | \TO KOMANDNAQ POSLEDOWATELXNOSTX, KOTORAQ WKL@^AET
ROMANSKIJ RIFT, A POZDNEE | ^TO \TO DELAET \rm. pRAWDA W TOM, ^TO \rm OZNA-
^AET \WKL@^I ROMANSKIJ RIFT W TEKU]EM RAZMERE", A \tenrm | \WKL@^I
ROMANSKIJ RIFT W 10-PUNKTOWOM RAZMERE". w AMS-TEX'E IME@TSQ KOMANDY
\tensl, \tenit, \tentt, \tenbf I \tensmc, A TAKVE KOMANDY DLQ RIFTOW W
8 PUNKTOW \eightrm, \eightsl, \eightit, \eightbf I \eightsmc. kROME TOGO,
SU]ESTWUET KOMANDNAQ POSLEDOWATELXNOSTX \tenpoint, KOTORAQ UKAZYWAET, ^TO
\rm OZNA^AET \tenrm, \sl OZNA^AET \tensl, I T.D., POKA \eightpoint NE IZMENIT
OPREDELENIQ, TAK ^TO \rm BUDET OZNA^ATX \eightrm, I T.D. |TOT MEHANIZM PO-
STOQNNO PEREOPREDELQET ABBREWIATURY \rm I \sl I IM PODOBNYE W ZAWISIMOSTI
OT MESTA I OSWOBOVDAET POLXZOWATELQ OT NEOBHODIMOSTI POMNITX, KAKOJ RAZMER
ILI STILX PE^ATI ISPOLXZUETSQ W TEKU]IJ MOMENT.
zAMETIM, ^TO DWA RIFTA IME@T \NAKLON": NAKLONNYJ RIFT | \TO, PO
SU]ESTWU, TAKOJ VE RIFT, KAK PRQMOJ, NO EGO BUKWY SLEGKA NAKLONENY W STO-
RONU, TOGDA KAK BUKWY KURSIWA PI UTSQ PO-DRUGOMU. eSLI POSLE KURSIWNOGO
SLOWA SLEDUET PRQMOE, DLQ KOMPENSACII UMENX ENIQ PROBELA MEVDU NIMI NE-
OBHODIMO PERED WKL@^ENIEM PRQMOGO RIFTA POMESTITX KOMANDU \/ | TAK
NAZYWAEMU@ KURSIWNU@ POPRAWKU.
iMEETSQ WOZMOVNOSTX ISPOLXZOWATX RIFT NESKOLXKIH RAZLI^NYH RAZMEROW,
UWELI^IWAQ ILI SVIMAQ IZOBRAVENIE SIMWOLOW. kAVDYJ RIFT IMEET TAK NA-
ZYWAEMYJ PROEKTNYJ RAZMER, OBY^NO PRISU]IJ EMU PO UMOL^ANI@ NAPRIMER,
PROEKTNYJ RAZMER RIFTA cmr9 | 9 PUNKTOW. sU]ESTWUET TAKVE DIAPAZON
RAZMEROW, W KOTORYH wY MOVETE ISPOLXZOWATX OPREDELENNYJ RIFT, UMENX AQ
ILI UWELI^IWAQ EGO RAZMERY.
oKAZALOSX UDOBNYM IMETX RIFTY S KO\FFICIENTAMI UWELI^ENIQ 1.2 I 1.44
(^TO ESTX 1:2 1:2), A WOZMOVNO TAKVE S UWELI^ENIEM 1.728 (= 1:2 1:2 1:2)
I DAVE WY E. tOGDA MOVNO UWELI^IWATX RAZMER NAPE^ATANNOGO W CELOM W 1.2
ILI 1.44 RAZA I WSE E]E OSTAWATXSQ WNUTRI NABORA DOSTUPNYH RIFTOW. Plain
TEX SODERVIT ABBREWIATURY \magstep0 DLQ MAS TABA 1000, \magstep1 DLQ
MAS TABA 1200, \magstep2 DLQ 1440 I TAK DALEE DO \magstep5. nAPRIMER,
^TOBY ZAGRUZITX RIFT cmr10 W 1:2 1:2 EGO NORMALXNOGO RAZMERA, WY GOWORITE
\font\bigtenrm=cmr10 scaled\magstep2.

|TO RIFT cmr10 W NORMALXNOM RAZMERE (\magstep0).
|TO RIFT cmr10, UWELI^ENNYJ W 1.2 (\magstep1).

|TO RIFT cmr10, UWELI^ENNYJ W 1.44

(\magstep2).
p
sU]ESTWUET TAKVE \magstephalf, KOTOROE UWELI^IWAET W 1:2 RAZA, T.E.,
POSREDINE MEVDU AGAMI 0 I 1.
pRI UWELI^ENII WYHODNOGO DOKUMENTA UWELI^IWA@TSQ WSE ZADANNYE RAZMERY.
eSLI TREBUETSQ, ^TOBY KAKOJ-NIBUDX RAZMER NE MENQLSQ, EGO NADO ZADAWATX W
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
12
NEIZMENQEMYH EDINICAH S ISPOLXZOWANIEM KL@^EWOGO SLOWA NAPRIMER,
true,
\hsize=115 true mm.

2.11. sIMWOLY S AKCENTAMI I NEKOTORYE OSOBYE SIMWOLY
mY UVE GOWORILI, KAK WWODITX OBY^NYE SIMWOLY, SPECIALXNYE SIMWOLY
I ZNAKI PREPINANIQ. tEPERX POGOWORIM O BOLEE SLOVNYH SIMWOLAH. pREVDE
WSEGO, \TO SIMWOLY S AKCENTAMI. kAVDYJ AKCENT NAD BUKWOJ WYRAVAETSQ UPRA-
WLQ@]EJ POSLEDOWATELXNOSTX@ S ARGUMENTOM. w PRIWEDENNOJ NIVE TABLICE W
KA^ESTWE ARGUMENTA ISPOLXZUETSQ BUKWA o. w PREDELAH RIFTA \TI AKCENTY
RAZRABOTANY TAK, ^TO ONI POQWLQ@TSQ NA WYSOTE, PRAWILXNOJ DLQ \TOJ BUKWY,
NO IH TAKVE MOVNO ISPOLXZOWATX NAD L@BOJ DRUGOJ BUKWOJ TEX, KOGDA NADO,
PODNIMET ZNAK AKCENTA.

wWODIM POLU^AEM
o (GRAWIS)
\`o
o (AKUT)
\'o
(CIRKUMFLEKS ILI \ LQPKA")
^
o
\^o
o (UMLAUT)
\"o
˜
o (TILXDA)
\˜o
o (^ERTA \NAD")
\B o
o (^ERTA \POD")
\b o
o
_ (TO^KA \NAD")
\D o
o (TO^KA \POD")
.
\d o
o (SEDILX)
\c o
(AKCENT KRATKOSTI)
o
\u o
(GA^EK ILI \GALO^KA")
o
\v o
(WENGERSKIJ UMLQUT)
}
o
\H o
oo (LIGA)
\t oo

sLEDUET IMETX W WIDU, ^TO DLQ POME]ENIQ AKCENTOW NAD BUKWAMI i I j, SLE-
DUET ISPOLXZOWATX IH BESTO^E^NYE WERSII I , KOTORYE POLU^A@TSQ, SOOTWET-
STWENNO, KOMANDAMI \i I \j. nAPRIMER, \B DAST , TOGDA KAK \B i DAST i.
eSTX TAKVE NESKOLXKO SPECIALXNYH BUKW:
wWODIM POLU^AEM
(FRANCUZSKAQ LIGATURA OE)
,
\oe,\OE
(LATINSKAQ I SKANDINAWSKAQ LIGATURA AE)
,
\ae,\AE
a, A (SKANDINAWSKAQ A-S-KRUVO^KOM)
\aa,\AA
, (SKANDINAWSKOE O-PERE^ERKNUTOE)
\o,\O
(POLXSKAQ PERE^ERKNUTAQ L)
l, L
\l,\L
(NEMECKAQ \\S-CET" ILI OSTROE S)
\ss

TEX S^ITAET NEKOTORYE KOMBINACII SIMWOLOW LIGATURAMI:
ff DAET ffi DAET `` DAET \ !` DAET <
fi DAET ffl DAET '' DAET " ?` DAET >
fl DAET -- DAET { --- DAET |
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 13
sLEDU@]IE SIMWOLY WYGLQDQT ODINAKOWO NEZAWISIMO OT TOGO, ISPOLXZUETE
LI WY RIFTY \rm, \sl, \bf, \it ILI \tt:
wWODIM POLU^AEM
(KINVAL ILI OBELISK)
y
\dag
(DWOJNOJ KINVAL ILI DWOJNOJ KRESTIK)
z
\ddag
(ZNAK NOMERA PARAGRAFA)
x
\S
(ZNAK ABZACA)
{
\P

w AMS-TEX'E MOVNO POLU^ATX ^ISLA W STARINNOM NAPISANII. dLQ \TOGO SLU-
VIT KOMANDA \oldnos: ESLI NABRATX \oldnos{5,283.06}, TO POLU^ITSQ 5 283:06.
mOVNO TAKVE ISPOLXZOWATX \oldnos W MATEMATI^ESKIH FORMULAH (W MATEMA-
TI^ESKOJ MODE) ^ISLA, STOQ]IE W INDEKSAH, POLU^ATSQ PRAWILXNOGO RAZMERA, I
HOTQ W MATEMATI^ESKOJ MODE POSLE ZAPQTOJ OBY^NO WSTAWLQETSQ TONKIJ PROBEL,
WNUTRI \oldnos NIKAKIH PROBELOW POSLE ZAPQTOJ NE BUDET.
dLQ ZA]ITY SWOIH AWTORSKIH PRAW MOVNO ISPOLXZOWATX I \copyright |
TRADICIONNYJ SIMWOL c .
2.12. oTSUTSTWU@]IE KLAWI I
nA WA EJ KLAWIATURE MOGUT OTSUTSTWOWATXNEKOTORYE KLAWI I O KOTORYH ZDESX
UPOMINALOSX. nAVATIE TAKIH KLAWI MOVNO ZAMENITX WWODOM SOOTWETSTWU@-
]EJ UPRAWLQ@]EJ POSLEDOWATELXNOSTI:

kOMANDA kLAWI A
\lbrack
\lq `
\rbrack ]
\rq '
\sp ^
\sb _
\tie ˜
\vert |

eSTESTWENNO, WAM POTREBU@TSQ KOMANDY DLQ KOMBINACIQ S \TIMI KLAWI-
AMI:
kOMANDA dLQ
\acuteaccent \'
\graveaccent \`
\hataccent \^
\tildeaccent \˜
\underscore \_
\Vert \|
dLQ POLU^ENIQ FIGURNYH SKOBOK MOVNO PRINQTX KOMANDY:
\lbrace \{
\rbrace \}
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
14
2.13. gORIZONTALXNYE I WERTIKALXNYE PRQMYE
TEX IMEET NEKIE OSOBYE OB_EKTY | \TO TAK NAZYWAEMYE LINEJKI. lINEJKU
MOVNO RASSMATRIWATX KAK PRQMOUGOLXNIK, ZAKRA ENNYJ ^ERNOJ KRASKOJ. dLQ
ZADANIQ LINEEK IME@TSQ KOMANDY \hrule, \vrule I \hrulefill.
kOMANDA \hrule height 2pt depth 1 pt width 3cm PROWODIT GORIZONTALX-
NU@ ^ERTU WYSOTOJ 2 pt, GLUBINOJ 1 pt I DLINOJ 3 SM. kOGDA TEX WSTRE^AET
\TU KOMANDU, ON PEREHODIT W WERTIKALXNU@ MODU, T.E. NA^INAET NOWYJ ABZAC.
nELXZQ WOSPOLXZOWATXSQ \TOJ KOMANDOJ WNUTRI ABZACA, POSKOLXKU TAM wY NA-
HODITESX W GORIZONTALXNOJ MODE. pARAMETRY height, depth I width DOLVNY
BYTX RASPOLOVENY IMENNO W TAKOM PORQDKE. ˜ASTX \TIH PARAMETROW MOVET
OTSUTSTWOWATX. eSLI IRINA width OTSUTSTWUET, TEX S^ITAET, ^TO width RAW-
NQETSQ IRINE SAMOGO BOLX OGO BOKSA1, POME]ENNOGO W WERTIKALXNYJ BOKS, W
KOTOROM NAHODITSQ \TA ^ERTA (NAPRIMER, ^ERTA IDET OT ODNOGO POLQ STRANICY
DO DRUGOGO). eSLI depth OTSUTSTWUET, TEX PRISWAIWAET EMU ZNA^ENIE 0 pt. eSLI
OTSUTSTWUET height, ON EMU DAET ZNA^ENIE 0.4 pt. kOMANDA \hrule SAMA PO SEBE
I BEZ PARAMETROW W TEKSTE ZAKAN^IWAET TEKU]IJ ABZAC I RISUET ^ERTU TOL]I-
NOJ 0.4 pt, IDU]U@ OT ODNOGO POLQ STRANICY DO DRUGOGO. pOMNITE TAKVE, ^TO
TEX NE DOBAWLQET WERTIKALXNYH PROBELOW NI DO, NI POSLE \hrule.
˜TOBY PROWESTI ^ERTU W GORIZONTALXNOJ MODE, ISPOLXZUJTE \vrule. oNA
RABOTAET W GORIZONTALXNOJ MODE, SLEDOWATELXNO, PRI ISPOLXZOWANII \TOJ KO-
MANDY NADO NAHODITXSQ WNUTRI ABZACA, W \hbox ILI WNUTRI TABLICY. mOVNO
ZADAWATX RAZMERY ^ERTY: \vrule height 12pt depth 5pt width 1pt. eSLI
height OTSUTSTWUET, TEX RISUET ^ERTU DO POTOLKA BOKSA, KOTORYJ EE SODER-
VIT. aNALOGI^NO, ESLI OTSUTSTWUET depth, ^ERTA OPUSKAETSQ DO NIVNEJ GRA-
NICY WKL@^A@]EGO EE BOKSA. oTSUTSTWIE width | \TO OSOBYJ SLU^AJ: PO
UMOL^ANI@ ZNA^ENIE IRINY RAWNO 0:4 pt. ˜TOBY POLU^ITX NEWIDIMU@ ^ERTU,
NADO ZADATX EJ IRINU 0 pt. i POSLEDNEE ZAME^ANIE: ^ERTA W WERTIKALXNOM
BOKSE NE OTDELQETSQ OT BOKSOW SWERHU I SNIZU NIKAKIMI PROBELAMI.
kOMANDA \hrulefill SLUVIT DLQ PROWEDENIQ GORIZONTALXNOJ ^ERTY, KOTORAQ
RASTQGIWAETSQ NA WS@ IRINU SODERVA]EGO EE GORIZONTALXNOGO BOKSA. oNA NE
ZANIMAET MESTA, SLEDOWATELXNO, \hbox{\hrulefill} I {\hrulefill} NI^EGO
NE DELA@T.
2.14. fORMIROWANIE STROK I ABZACEW PERENOSY
oDNA IZ GLAWNYH OBQZANNOSTEJ TEX'A | \TO WZQTX DLINNU@ POSLEDOWATELX-
NOSTX SLOW I RAZBITX EE NA STROKI PODHODQ]EGO RAZMERA, SFORMIROWAW TEM
SAMYM ABZAC. TEX OPTIMIZIRUET RAZBIENIE, SLEDUQ SWOEMU PREDSTAWLENI@ O
KRASOTE. kAK UVE GOWORILOSX, PRIZNAKOM KONCA ABZACA SLUVIT PUSTAQ STROKA.
dLQ \TOJ CELI MOVNO TAKVE ISPOLXZOWATX KOMANDU TEX'A \par. TEX RASSMA-
TRIWAET ABZAC KAK EDINOE CELOE SLOWA W KONCE ABZACA MOGUT DAVE POWLIQTX NA
WID PERWOJ STROKI. w REZULXTATE PROBELY MEVDU SLOWAMI NASKOLXKO \TO WOZ-
MOVNO EDINOOBRAZNY, I MOVNO WO MNOGO RAZ UMENX ITX KOLI^ESTWO PERENOSOW
SLOW ILI FORMUL, RAZORWANNYH MEVDU STROKAMI.
TEX PRISOEDINQET K KAVDOJ STROKE NEKOTORU@ ^ISLOWU@ WELI^INU, TAK NAZY-
WAEMU@ PLOHOSTX(badness), ^TOBY OCENITX \STETI^ESKOE WOSPRIQTIE PROBELOW
pONQTIE BOKSA QWLQETSQ ODNIM IZ OSNOWNYH W TEX'E | SM. d. kNUT wSE PRO TEX.
1
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 15
MEVDU SLOWAMI, A TAKVE IMEET PARAMETR \tolerance (DOPUSK). zADAWAQ RAZLI^-
NYE ZNA^ENIQ PARAMETRA \tolerance, MOVNO POLU^ATX RAZLI^NYE REZULXTATY.
bOLEE WYSOKIJ DOPUSK OZNA^AET, ^TO DOPUSKA@TSQ BOLEE IROKIE PROBELY. TEX
BUDET ISKATX SAMYJ LU^ IJ SPOSOB NAPE^ATATX KAVDYJ ABZAC W SOOTWETSTWII
S PRINCIPOM NAIMENX EJ PLOHOSTI.
eSLI WY HOTITE ZASTAWITX TEX SDELATX RAZRYW MEVDU STROKAMI W NEKOTO-
ROJ TO^KE W SEREDINE ABZACA, NADO PROSTO POMESTITX W \TOJ TO^KE KOMANDU
\linebreak. oDNAKO, \TO MOVET PRIWESTI K TOMU, ^TO NA STROKE BUDUT SLI KOM
IROKIE PROBELY.
eSLI WY HOTITE, ^TOBY TEX PRERWAL STROKU I ^TOBY SLEDU@]AQ STROKA BYLA
BEZ OTSTUPA, ISPOLXZUJTE KOMANDU \newline. eSLI NABRATX \newline\newline,
TO POLU^ITSQ PUSTAQ STROKA. pREDOTWRATITX RAZRYW STROKI NA NEKOTOROM PRO-
BELE MOVNO LIBO ISPOLXZUQ WMESTO \TOGO PROBELA \SWQZKU" ˜, LIBO KOMANDOJ
\nolinebreak. iMEETSQ TAKVE KOMANDA \allowlinebreak, KOTORAQ RAZRE AET
RAZRYW STROKI TAM, GDE TEX OBY^NO \TOGO NE DELAET.
pRI NEOBHODIMOSTI PRI FORMIROWANII STROK DELAETSQ PERENOS SLOW. dLQ
\TOGO TEX ISPOLXZUET SWOJ WNUTRENNIJ SLOWARX PERENOSOW I SPISOK ISKL@^ENIJ,
KOTORYJ MOVNO ZADAWATX KOMANDOJ \hyphenation. nAPRIMER, KOMANDA
\hyphenation{man-u-script man-u-scripts ap-pen-dix}

SOOB]AET O PRAWILAH PERENOSA TREH ISKL@^ITELXNYH SLOW. mOVNO TAKVE QWNO
PODSKAZATX TEX'U, ^TO W NEKOTOROM MESTE MOVNO SDELATX PERENOS S POMO]X@
KOMANDY WOZMOVNOGO PERENOSA \-. tAK, NAPRIMER, POSKOLXKU TEX AWTOMATI^E-
SKI NE PERENOSIT SOSTAWNYE SLOWA TIPA \FIZIKO-MATEMATI^ESKIJ", TO IH MOVNO
WWODITX TAK:
FI\-ZI\-KO-MA\-TE\-MA\-TI\-^ES\-KIJ

eSLI WAS INTERESUET MNENIE TEX'A PO POWODU WOZMOVNOSTI PERENOSA KAKIH-
LIBO SLOW, WY MOVETE SPROSITX EGO OB \TOM KOMANDOJ
\showhyphen{SLOWO-1 SLOWO-2 : : : SLOWO-n}

w REZULXTATE TAKOJ KOMANDY TEX WYWEDET NA TERMINAL PERE^ISLENNYE W FI-
GURNYH SKOBKAH SLOWA SO WSTAWLENNYMI W NIH WOZMOVNYMI PERENOSAMI.
TEX NE UMEET PERENOSITX SLOWA TIPA \WWOD/WYWOD". dLQ UKAZANIQ TAKOGO
SL\ A /, NA KOTOROM TEX MOVET RAZORWATX STROKU, IMEETSQ KOMANDA \slash:
WWOD\slash WYWOD

IGNORIRUET L@BYE PROBELY PERED \slash.
AMS-TEX
mOVET WOZNIKNUTX VELANIE I ZAPRETITX PERENOS. |TO MOVNO SDELATX NE-
SKOLXKIMI SPOSOBAMI. wO-PERWYH, NABRATX \text{SLOWO}, POTOMU ^TO KOMANDA
\text DELAET SWOJ ARGUMENT NERAZRYWNYM FRAGMENTOM ILI WMESTO \text IS-
POLXZOWATX KOMANDU Plain TEX'A \hbox, KOTORAQ TAKVE \ZAPIRAET" FRAGMENT
STROKI I DELAET EGO NERAZRYWNYM: \hbox{ : : : }. mOVNO TAKVE W KONCE SLOWA
POSTAWITX WOZMOVNYJ PERENOS \- (TEX NIKOGDA NE DOBAWIT PERENOS W TO SLOWO,
W KOTOROM UVE ESTX DEFIS ILI WOZMOVNYJ PERENOS) ILI VE WSTAWITX W FAJL
KOMANDU \hyphenation{SLOWO}.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
16
iNOGDA BYWAET NUVNO, ^TOBY KAVDOJ STROKE NA WHODE SOOTWETSTWOWALASTROKA
NA WYHODE. TEX PREDUSMATRIWAET KOMANDU \obeylines, KOTORAQ KAVDYJ KONEC
STROKI RASSMATRIWAET KAK \par. pOSLE TOGO, KAK WY ZADADITE \obeylines,
WY BUDETE POLU^ATX PO ODNOJ STROKE WYHODA NA KAVDU@ STROKU WHODA, ESLI
TOLXKO WHODNAQ STROKA NE OKAN^IWAETSQ % ILI ESLI ONA NE NASTOLXKO DLINNA,
^TO DOLVNA RAZRYWATXSQ.
kROME TOGO, MOVNO POLU^ATX ABZACY SO STROKAMI, SDWINUTYMI K LEWOMU KRA@.
|TO DOSTIGAETSQ KOMANDOJ \flushpar. tAK, ABZAC, KOTORYJ WY ^ITAETE, BYL
POLU^EN TAK: \flushpar kROME TOGO, : : : .
nAPOMNIM, ^TO W NA^ALE ABZACA TEX DELAET ABZACNYJ OTSTUP. wELI^INA
\TOGO OTSTUPA OPREDELQETSQ STILEM I ZADAETSQ PARAMETROM \parindent. pO-
DAWITX \TOT OTSTUP MOVNO KOMANDOJ \noindent, A WKL@^ITX EGO (ESLI ON NE
DELAETSQ AWTOMATI^ESKI) | KOMANDOJ \indent.
2.15. rAZRYW STRANICY
aNALOGI^NO KOMANDE DLQ RAZRYWA STROK \linebreak, AMS-TEX DLQ RAZRYWA
STRANIC IMEET KOMANDU \pagebreak. eSLI \TU KOMANDU POMESTITX MEVDU ABZA-
CAMI, TO PROIZOJDET PEREHOD NA SLEDU@]U@ STRANICU, A OSTAW IJSQ NA PREDY-
DU]EJ STRANICE TEKST BUDET RASTQNUT DO NIVNEJ GRANICY. pRI ISPOLXZOWANII
WNUTRI ABZACA KOMANDA \pagebreak PRIWODIT K PERENOSU TEKSTA NA SLEDU@]U@
STRANICU PO OKON^ANII TOJ STROKI, NA KOTOROJ ONA NAHODITSQ.
w OBY^NOJ MATEMATI^ESKOJ MODE \pagebreak NE DOPUSKAETSQ, NO EE MOVNO
ISPOLXZOWATX W WYKL@^NYH FORMULAH. ˜TOBY WYZWATX RAZRYW STRANICY POSLE
WYKL@^NOJ FORMULY, SLEDUET POMESTITX \pagebreak WNUTRI \TOJ FORMULY,
POSKOLXKU, ESLI POSTAWITX \pagebreak SRAZU POSLE FORMULY, TO NA STRANICE
POSLE NEE POQWITSQ DOPOLNITELXNOE PUSTOE PROSTRANSTWO.
aNALOGI^NO DLQ PREDOTWRA]ENIQ RAZRYWA STRANICY ISPOLXZUETSQ KOMANDA
\nopagebreak. w ^ASTNOSTI, ESLI NUVNO IZBEVATX RAZRYWA STRANICY POSLE WY-
KL@^NOJ FORMULY, SLEDUET POSTAWITX \nopagebreak WNUTRI NEE. wNE WYKL@^-
NOJ FORMULY \TA KOMANDA NE PODEJSTWUET. mOVNO TAKVE \ZAPERETX" FRAGMENT
TEKSTA W \vbox, POSLE ^EGO \TOT FRAGMENT STANOWITSQ NERAZRYWNYM: \vbox{
::: }.
pO ANALOGII S \newline AMS-TEX IMEET KOMANDU \newpage. eE MOVNO IS-
POLXZOWATX TOLXKO MEVDU ABZACAMI. kOMANDA \newpage WYZYWAET RAZRYW TEK-
STA I PERENOS EGO NA SLEDU@]U@ STRANICU, PRI^EM OSTAW AQSQ ^ASTX TEKU]EJ
STRANICY OSTAETSQ PUSTOJ (TEKST NE RASTQGIWAETSQ).
2.16. sPISKI
dLQ POLU^ENIQ SPISKOW W AMS-TEX'E MOVNO ISPOLXZOWATX KAK TRADICIONNYE
KOMANDY POLU^ENIQ SPISKOW Plain TEX'A, TAK I SOBSTWENNYE SREDSTWA.
w Plain TEX'E DLQ POLU^ENIQ SPISKOW ISPOLXZU@TSQ MAKROKOMANDY \item I
\itemitem. tAK, NAPRIMER, ESLI WWESTI

\item{1.} |TO PERWYJ IZ NESKOLXKIH PERENUMEROWANNYH SLU^AEW,
ZANIMA@]IJ CELYJ ABZAC. oTSTUP RAWEN ABZACNOMU OTSTUPU.
\itemitem{a)} |TO PERWYJ PODSLU^AJ.
\itemitem{b)} |TO WTOROJ PODSLU^AJ. zAMETIM, ^TO PODSLU^AI IME@T
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 17
W DWA RAZA BOLX IJ OTSTUP.
\item{2.} wTOROJ SLU^AJ ANALOGI^EN.

TO POLU^ITSQ SLEDU@]IJ REZULXTAT:
1. |TO PERWYJ IZ NESKOLXKIH PERENUMEROWANNYH SLU^AEW, ZANIMA@]IJ CELYJ
ABZAC. oTSTUP RAWEN ABZACNOMU OTSTUPU.
a) |TO PERWYJ PODSLU^AJ.
b) |TO WTOROJ PODSLU^AJ. zAMETIM, ^TO PODSLU^AI IME@T W DWA RAZA BOLX-
IJ OTSTUP.
2. wTOROJ SLU^AJ ANALOGI^EN.
sREDSTWAMI AMS-TEX'A SPISKI POLU^A@TSQ KONSTRUKCIEJ
\roster
:::
\item
:::
:::
\item
\endroster

^ASTO ISPOLXZUETSQ WNUTRI ABZACA, TAK ^TO TEKST POSLE OKON^ANIQ
\roster
SPISKA NE NA^INAETSQ S NOWOGO ABZACA, T.E. SPISOK PRERYWAET ABZAC PODOBNO
WYKL@^NOJ FORMULE.
kAVDYJ \item SPISKA PO UMOL^ANI@ NUMERUETSQ AWTOMATI^ESKI. w STILE
PREPRINT \LEMENTY SPISKA BUDUT POME^ENY KAK (1), (2), : : : . mOVNO ZADAWATX
KONKRETNYJ NOMER PRI POMO]I NEOBQZATELXNOGO ARGUMENTA. tAK, ESLI ZADATX
:::
\item 3]

TO \LEMENT SPISKA POLU^IT NOMER TRI NEZAWISIMO OT EGO POLOVENIQ W SPISKE.
pOSLEDU@]IE \item BUDUT NUMEROWATXSQ, NA^INAQ S 4. rAZUMEETSQ, \item 3]
NA SAMOM DELE DAST POMETKU TIPA (3), ILI (iii), ILI DAVE e] | \TO ZAWISIT OT
STILQ, NO \TIM TOVE MOVNO UPRAWLQTX: ESLI WY NABERETE
:::
\item"{\bf 5}"

TO \LEMENT SPISKA POLU^IT NOMER 5 | TO^NO TAK, KAK NABRANO.
rAZMER OTSTUPA MOVET BYTX OTREGULIROWAN W SOOTWETSTWII S IRINOJ PO-
METOK. dLQ \TOGO, PREVDE ^EM OTKRYTX \roster, NADO NABRATX, NAPRIMER,
\widestnumber\item{(viii)}. tAKOE SOGLA ENIE WREMENNOE: PRINQTOE PO UMOL-
^ANI@ ZNA^ENIE BUDET WOSSTANOWLENO POSLE KOMANDY \endroster.
dLQ SSYLOK NA KONKRETNYJ \item AMS-TEX IMEET KOMANDU \therosteritem.
eSLI NABRATX \therosteritem, TO W ZAWISIMOSTI OT STILQ POLU^ITSQ (7) ILI
(vii) ILI g] : : :
nEKOTORYE AWTORY PREDPO^ITA@T PERWOE USLOWIE POME]ATX WNUTRI ABZACA
I LI X POSLEDU@]IE RASPOLAGA@T SO SPECIALXNYM OTSTUPOM. tAKIM OBRAZOM,
POLU^AETSQ: (1) PERWOE USLOWIE WNUTRI TEKU]EGO ABZACA
(2) WTOROE USLOWIE BEZ WSQKOGO DOPOLNITELXNOGO PROBELA PERED NIM
(3) POSLEDNEE USLOWIE, POSLE KOTOROGO SLEDUET NEBOLX OJ DOPOLNITELXNYJ
PROBEL.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
18
˜TOBY POLU^ITX TAKOJ SPISOK, NUVNO WMESTO PERWOGO \item NABRATX \runinitem.
kOGDA PERWYJ \LEMENT SPISKA OFORMLQETSQ PODOBNYM OBRAZOM, MOVET OKA-
ZATXSQ VELATELXNYM, ^TOBY POSLEDU@]IE STROKI PERWOGO \LEMENTA SPISKA IMELI
TOT VE OTSTUP, ^TO I WSE OSTALXNYE \LEMENTY. dLQ \TOGO NADO POSTAWITX
\Runinitem NEPOSREDSTWENNO PERED ABZACEM, W KOTOROM POQWILSQ \roster\runinitem.
tOGDA POLU^ITSQ (1) PERWOE USLOWIE WNUTRI TEKU]EGO ABZACA
(2) WTOROE USLOWIE BEZ WSQKOGO DOPOLNITELXNOGO PROBELA PERED NIM
(3) POSLEDNEE USLOWIE, POSLE KOTOROGO SLEDUET NEBOLX OJ DOPOLNITELXNYJ
PROBEL.
\Runinitem BUDET DEJSTWOWATX TOLXKO NA PERWYJ \roster W \TOM ABZACE. eSLI
VE NUVNY DWA PODOBNYH SPISKA W ODNOM ABZACE, TO SLEDUET NABRATX
:::
\Runinitem \roster\runinitem
:::
\endroster\Runinitem
::: :::
\roster\runinitem \endroster

pRI POLU^ENII SPISKA KOMANDOJ \roster, MOVNO REGULIROWATX WELI^INU OT-
STUPA TAK, ^TOBY POMESTILASX IRINA METOK PUNKTOW. pROSTO NADO PERED NA-
^ALOM \roster NABRATX, NAPRIMER, \widestnumber\item{(viii)}. |TO NOWOE
ZNA^ENIE WREMENNOE, I POSLE \endroster WOSSTANAWLIWAETSQ WELI^INA OTSTUPA,
PRINQTAQ PO UMOL^ANI@.
2.17. cITATY
kAK I DLQ SPISKOW, DLQ POLU^ENIQ CITAT W AMS-TEX'E MOVNO ISPOLXZOWATX
KAK TRADICIONNYE KOMANDY Plain TEX'A, TAK I SOBSTWENNYE SREDSTWA. w Plain
TEX'E CITATY POLU^A@TSQ KOMANDOJ \narrower. kONSTRUKCIQ
{\narrower\smallskip\noindent
u \TOGO ABZACA BUDUT BOLEE UZKIE STROKI, ^EM WOKRUG,
POTOMU ^TO ON ISPOLXZUET KOMANDU Plain \TeX A
\narrower. pREVNIE POLQ BUDUT WOSSTANOWLENY POSLE
OKON^ANIQ GRUPPY.\smallskip}

DAET SLEDU@]IJ REZULXTAT:
u \TOGO ABZACA BUDUT BOLEE UZKIE STROKI, ^EM WOKRUG, POTOMU ^TO ON IS-
POLXZUET KOMANDU Plain TEXA \narrower. pREVNIE POLQ BUDUT WOSSTANO-
WLENY POSLE OKON^ANIQ GRUPPY.
wTOROJ \smallskip W \TOM PRIMERE ZAKAN^IWAET ABZAC. wAVNO ZAKON^ITX
ABZAC PERED OKON^ANIEM GRUPPY, INA^E DEJSTWIE \narrower IS^EZNET E]E DO
TOGO, KAK TEX NA^NET WYBIRATX RAZRYWY STROK.
w AMS-TEX'E DLQ CITAT PREDNAZNA^ENA STRUKTURA \block : : :\endblock, KO-
TORAQ PROPUSTIT NEBOLX OJ INTERWAL PO WERTIKALI, NAPE^ATAET CITATU S OT-
STUPOM OT PRAWOGO I LEWOGO POLQ I OSTAWIT E]E NEBOLX OJ PROBEL PO WERTI-
KALI. eE SLEDUET ISPOLXZOWATX W SEREDINE ABZACA DLQ UKAZANIQ CITAT, WZQTYH
IZ DRUGOGO ISTO^NIKA. nAPRIMER, ESLI WWESTI
\block
|TOT ABZAC POLU^EN OPISYWAEMOJ KONSTRUKCIEJ AMS-TEX'A.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 19
˜ITATELX MOVET SRAWNITX POLU^ENNYJ REZULXTAT S TEM, ^TO
PROIZWODIT OPISANNAQ WY E KOMANDA Plain TEX'A \narrower.
\endblock

TO POLU^ITSQ SLEDU@]EE:
|TOT ABZAC POLU^EN OPISYWAEMOJ KONSTRUKCIEJ AMS-TEX'A. ˜ITA-
TELX MOVET SRAWNITX POLU^ENNYJ REZULXTAT S TEM, ^TO PROIZWODIT
OPISANNAQ WY E KOMANDA Plain TEX'A \narrower.
nE SLEDUET OSTAWLQTX PERED KONSTRUKCIEJ \block : : :\endblock PUSTU@ STROKU
ILI STAWITX \par, INA^E PERED CITATOJ POLU^ITSQ DOPOLNITELXNYJ PROBEL.
2.18. tABLICY
w AMS-TEX NET SPECIALXNYH SREDSTW DLQ NABORA TABLIC. dLQ \TOJ CELI MOVNO
PRIMENQTX KOMANDY Plain TEX'A \settabs I \halign (IH OPISANIE ESTX W RU-
KOWODSTWE d. kNUTA wSE PRO TEX. bOLEE SLOVNYE PAKETY MAKROKOMAND DLQ
TABLIC IME@TSQ W DRUGIH ISTO^NIKAH. tAKVE SM. NIVE RAZDEL 2.19. wSTAWKI
S PODPISQMI.
2.19. wSTAWKI S PODPISQMI
rISUNKI, TABLICY I NEKOTORYE DRUGIE WIDY OB_EKTOW ^ASTO OBRABATYWA-
@TSQ KAK WSTAWKI. |TI OB_EKTY GOTOWQTSQ OTDELXNO OT OSNOWNOGO DOKUMENTA,
A ZATEM W NEGO WKLEIWA@TSQ, PO\TOMU DLQ NIH NADO OSTAWLQTX MESTO. tAKIE
OB_EKTY OBY^NO IME@T PODPISI PODPISI MOGUT BYTX RASPOLOVENY NAD NIMI
(DLQ TABLIC) ILI POD NIMI (DLQ RISUNKOW).
mOVNO ZADAWATX WSTAWKI KAK WWERHU STRANICY, TAK I W EE \SEREDINE", T.E.
PRQMO W TOM MESTE, GDE ONA WSTRE^AETSQ W TEKSTE. tAKIE WSTAWKI NABIRA-
@TSQ, SOOTWETSTWENNO, KOMANDAMI \topinsert I \midinsert. pODPISI MOGUT
POME]ATXSQ NAD I POD WSTAWKOJ S POMO]X@, SOOTWETSTWENNO, \topcaption I
\botcaption.
dLQ WSTAWOK S PODPISQMI WWERHU PRIMENQETSQ SLEDU@]AQ STRUKTURA:
\topinsert ILI \midinsert
\captionwidth{hRAZMERi} (NE OBQZATELXNO)
\topcaption{hMETKA PODPISIi}
hNEOBQZATELXNYJ TEKST PODPISIi
\endcaption
ILI KODIROWKA TELA WSTAWKIi
hNEOBQZATELXNAQ
\vspace{hRAZMERi}
\endinsert

aNALOGI^NO, DLQ WSTAWKI S PODPISX@ WNIZU:
\topinsert ILI \midinsert
(NEOBQZATELXNO)
\captionwidth{hRAZMERi}
ILI KODIROWKA TELA WSTAWKIi
hNEOBQZATELXNAQ
\vspace{hRAZMERi}
PODPISIi}
\botcaption{hMETKA
hNEOBQZATELXNYJ TEKST PODPISIi
\endcaption
\endinsert
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
20
zDESX ZAPISX hRAZMERi OZNA^AET DOPUSTIMYJ RAZMER TEX'A.
˜TOBY OSTAWITX MESTO DLQ POSLEDU@]EJ WKLEJKI OB_EKTA, SLEDUET ISPOLX-
ZOWATX OPCI@ \vspace{hRAZMERi}. zNA^ENIEM hRAZMERi DOLVNA BYTX TO^NAQ
WYSOTA WKLEIWAEMOGO OB_EKTA, POSKOLXKU WELI^INA PROBELOW WOKRUG OB_EKTA I
PODPISI ZAWISIT OT STILQ DOKUMENTA I USTANAWLIWAETSQ AWTOMATI^ESKI.
˜TOBY PEREKRYTX ZADANNU@ PO UMOL^ANI@ I OPREDELQEMU@ STILEM IRINU
PODPISI, MOVNO ISPOLXZOWATX \captionwidth{hRAZMERi}.
hMETKA PODPISIi | \TO NE^TO WRODE \rIS. 1" ILI \tABLICA 2a." nE STAWXTE
W KONCE ZNAKA PUNKTUACII ON UVE PREDUSMOTREN. mETKI PODPISI PE^ATA@TSQ
KAPITELX@. iNOGDA VELATELEN NEKOTORYJ POQSNITELXNYJ TEKST, KOTORYJ ZA-
DAETSQ W OBLASTI hNEOBQZATELXNYJ TEKST PODPISIi. w STILE PREPRINT ON PE-
^ATAETSQ ROMANSKIM RIFTOM. dAVE ESLI NET POQSNITELXNOGO TEKSTA, DOLVNA
PRISUTSTWOWATX KOMANDA \endcaption.
nAPRIMER, ESLI WWESTI
\midinsert
\vspace{.5in}
\captionwidth{17pc}
\botcaption{rIS. 2.19.1}pRIMER WSTAWKI S PODPISX@ WNIZU
\endcaption
\endinsert

TO POLU^ITSQ



rIS. pRIMER WSTAWKI S PODPISX@
2.19.1.
WNIZU
eSLI WY RE ILI DLQ RISUNKOW, TABLIC ILI DRUGIH PODPISANNYH OB_EKTOW
ISPOLXZOWATX KODIROWKU TEX'A, TO OPUSTITE KOMANDU \vspace, A W PODHODQ]EM
MESTE (PERED \botcaption ILI POSLE \endcaption DLQ \topcaption) POMESTITE
\TU KODIROWKU.
iNOGDA TABLICA NASTOLXKO MALENXKAQ, ^TO NET NEOBHODIMOSTI POME]ATX EE
WO WSTAWKU. eSLI PODPISX DOLVNA RAZME]ATXSQ NAD TAKOJ TABLICEJ, TO \TO
UKAZYWAETSQ TAK:
\topcaption{hMETKA PODPISIi}
hNEOBQZATELXNYJ TEKST PODPISIi
\endcaption
TELA TABLICYi
hKODIROWKA
eSLI PODPISX RAZME]AETSQ WNIZU, WHODNYE DANNYE DOLVNY WYGLQDETX TAK:
hKODIROWKA TELA TABLICYi
\botcaption{hMETKA PODPISIi}
hNEOBQZATELXNYJ TEKST PODPISIi
\endcaption
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 21
˜TOBY NE STOLKNUTXSQ S PROBLEMOJ RAZBIENIQ STRANIC, TAKOJ WID \WSTAWKI"
SLEDUET ISPOLXZOWATX TOLXKO DLQ O^ENX MALENXKIH OB_EKTOW.
2.20. sNOSKI
˜TOBY POLU^ITX SNOSKU, KOTORU@ WY WIDITE WNIZU,2 NADO PROSTO NABRATX
˜TOBY POLU^ITX SNOSKU, KOTORU@ WY SEJ^AS
^ITAETE,\footnote{nE SLEDUET ZLOUPOTREBLQTX
SNOSKAMI!}NADO PROSTO NABRATX
:::
w STILE asmppt (PREPRINT) SNOSKI NUMERU@TSQ PODRQD PO WSEMU DOKUMENTU
CIFRAMI W WERHNIH INDEKSAH: 1, 2 , : : : . nO INOGDA AWTORAM TREBUETSQ ^TO-
NIBUDX DRUGOE | NAPRIMER, POME^ATX W NEKOTOROJ ^ASTI TEKSTA (W ZAGOLOWKAH
ILI PREDISLOWII) SNOSKI ZWEZDO^KAMI , , I T.D. ˜TOBY POLU^ITX VELAEMU@
METKU, MOVNO WOSPOLXZOWATXSQ KOMANDOJ \footnote S ARGUMENTOM \W WIDE LI-
TERY". nAPRIMER, DLQ SNOSKI, POME^ENNOJ ZWEZDO^KOJ*, NADO NABRATX:
\footnote"*"{kAK, NAPRIMER, \TA.}

pROBELY POSLE PERWOJ " I PERED WTOROJ " NE IGNORIRU@TSQ. eSLI VE NABRATX
\footnote""{ : : : }, TO ZNAK SNOSKI BUDET OTSUTSTWOWATX, A WNIZU STRANICY
POQWITSQ PRIME^ANIE.
kROME ARGUMENTA \W WIDE LITERY", STILX PREPRINT POZWOLQET POLXZOWATXSQ
KOMANDOJ \footnote S NEOBQZATELXNYM ARGUMENTOM. nAPRIMER, ESLI NABRATX
:::
\footnote 2]{ }

TO POLU^ITSQ SNOSKA S METKOJ 2 (KONE^NO VE, W STILE asmppt | W DRUGIH STILQH
METKA MOVET BYTX DRUGOJ). sNOSKA S NEOBQZATELXNYM ARGUMENTOM PRERYWAET
STANDARTNU@ NUMERACI@, NO NE DEJSTWUET NA NUMERACI@ SNOSOK, POLU^AEMYH
KOMANDAMI \footnote BEZ NEOBQZATELXNYH ARGUMENTOW: KAK TOLXKO POQWITSQ
\footnote{ : : : }, PRERWANNAQ NUMERACIQ PRODOLVITSQ, KAK BUDTO \TA KOMANDA
\footnote : : : ]{ : : : } I NE WWODILASX.
w TEH SLU^AQH, KOGDA KOMANDA \footnote NE RABOTAET (NAPRIMER, W WYKL@^-
NYH FORMULAH), EE MOVNO RAZLOVITX NA PARU KOMAND:
:::
\footnotemark\footnotetext{ }

KOTORYE \KWIWALENTNY KOMANDE \footnote: \footnotemark DAST O^EREDNU@
METKU SNOSKI W OSNOWNOM TEKSTE, A \footnotetext | TEKST SNOSKI WNIZU STRA-
NICY, METKA KOTOROGO BUDET TOJ VE, ^TO U POSLEDNEGO \footnotemark ILI U
KOMANDY \footnote. nAPRIMER, ESLI WWESTI:
$$
y=x \qquad\text{DLQ NEKOTOROGO\footnotemark\ $x>0$}
$$
\footnotetext{nEOBY^NOE MESTO DLQ SNOSKI!}%

nE SLEDUET ZLOUPOTREBLQTX SNOSKAMI!
2
*kAK, NAPRIMER, \TA.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
22
TO POLU^ITSQ
DLQ NEKOTOROGO3 x > 0
y=x
oBRATITE WNIMANIE, ^TO \footnotetext NAHODITSQ WNE FORMULY, NO SLEDUET
POZABOTITXSQ, ^TOBY ONA RASPOLAGALASX DOSTATO^NO BLIZKO OT \footnotemark,
^TOBY TEKST SNOSKI POQWILSQ NA TOJ VE STRANICE. pROBEL PERED \footnotemark
WSEGDA IGNORIRUETSQ, NO POSLE \footnotemark NUVEN \ , POSKOLXKU TUT PROBEL
AWTOMATI^ESKI NE WSTAWLQETSQ. sLEDUET TAKVE BYTX WNIMATELXNYM I NE WWO-
DITX LI NIJ PROBEL PERED TEKSTOM, KOTORYJ SLEDUET ZA \footnotetext.
eSLI VE U WAS WOZNIKLO \KZOTI^ESKOE VELANIE POMESTITX DWE SNOSKI W ODNOJ
WYKL@^NOJ FORMULE, TO WAM SLEDUET WNUTRI \TOJ FORMULY POMESTITX DWE KO-
MANDY \footnotemark, A SRAZU VE POSLE NEE | DWE KOMANDY \footnotetext. nO
TOGDA U TEKSTA IZ PERWOGO \footnotetext BUDET NOMER WTOROGO \footnotemark!
|TU PROBLEMU RE AET KOMANDA \adjustfootnotemark, KOTORAQ IZMENQET NOMER
SNOSKI. kONSTRUKCIQ
\adjustfootnotemark{-1}%
:::
\footnortetext{ }%
\adjustfootnotemark{1}%
:::
\footnortetext{ }%

SNA^ALA UMENX IT TEKU]IJ NOMER NA 1, ^TO DAST PRAWILXNYJ NOMER DLQ PERWOJ
\footnotetext, A ZATEM UWELI^IT EGO NA 1, I POLU^ITSQ PRAWILXNYJ NOMER DLQ
WTOROJ \footnotetext. kOMANDU \adjustfootnotemark MOVNO ISPOLXZOWATX I
DLQ TOGO, ^TOBY S KAKOGO-TO MESTA ZANOWO NA^ATX NUMERACI@ SNOSOK.
oBE KOMANDY \footnotemark I \footnotetext DOPUSKA@T ISPOLXZOWANIE AR-
GUMENTA \W WIDE LITERY", TAK ^TO MOVNO POLU^ATX DWOJNYE SNOSKI15 16, NAPRI-
MER, WWEDQ
::: TAK ^TO MOVNO POLU^ATX DWOJNYE
SNOSKI\footnotemark"$^{15,16}$", NAPRIMER,
\footnotetext"$^{15}$"{pERWAQ SNOSKA}%
\footnotetext"$^{16}$"{wTORAQ SNOSKA}%
:::
WWEDQ

2.21. zAGOLOWKI
w STILE amsppt IMEETSQ ^ETYRE UROWNQ ZAGOLOWKOW (NE S^ITAQ \title):
\specialhead...\endspecialhead
\head...\endhead
\subhead...\endsubhead
\subsubhead...\endsubsubhead
w BOLX INSTWE STATEJ ZAGOLOWKOM PERWOGO UROWNQ BUDET \head : : : \endhead,
A ZAGOLOWKOM WTOROGO UROWNQ (PODZAGOLOWKOM) | \subhead : : : \endsubhead.
zAGOLOWOK \TOGO RAZDELA BYL NABRAN TAK:
\head {\smc 2. pODGOTOWKA TEKSTA W \TeX'E}\endhead

nEOBY^NOE MESTO DLQ SNOSKI!
3
pERWAQ SNOSKA
15
wTORAQ SNOSKA
16
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 23
a PODZAGOLOWOK \TOGO PODRAZDELA | TAK:
\subhead 2.21. zAGOLOWKI\endsubhead

tO^KI POSLE PODZAGOLOWKOW PROSTAWLQ@TSQ AWTOMATI^ESKI, TAK ^TO NABIRATX
IH NE NADO.
dLQ DLINNYH STATEJ, KOTORYE IME@T DOPOLNITELXNOE PODRAZDELENIE, IME-
ETSQ \specialhead DLQ UKAZANIQ UROWNQ, WY E ^EM \head. w STILE PREPRINT
\specialhead ISPOLXZUET VIRNYJ RIFT I SPRAWA NE WYROWNEN \head | KA-
PITELX I CENTRIROWAN \subhead | VIRNYJ RIFT, PRIVAT WLEWO I WKL@^EN W
SLEDU@]IJ TEKST \subsubhead | KURSIW, WKL@^EN W SLEDU@]IJ TEKST, PRI^EM
DELAETSQ ABZACNYJ OTSTUP I AWTOMATI^ESKI PROSTAWLQETSQ TO^KA. oBRATITE
WNIMANIE, ^TO W \TOM RUKOWODSTWE \TI SOGLA ENIQ NESKOLXKO IZMENENY.
aWTOMATI^ESKU@ WSTAWKU TO^KI W PODZAGOLOWKAH ILI W PODPODZAGOLOWKAH
MOVNO OTMENITX, ESLI POMESTITX POSLE KOMANDY \subhead ILI, SOOTWETSTWENNO,
\subsubhead KOMANDU \nofrills.
w \head ILI \specialhead QWNOE RAZBIENIE STROK DOSTIGAETSQ KOMANDOJ \\,
NO W \subhead I \subsubhead, KOTORYE QWLQ@TSQ ^ASTX@ ABZACEW, NADO PROSTO
ISPOLXZOWATX \linebreak, KAK W OBY^NYH ABZACAH.
eSLI WY GOTOWITE MONOGRAFI@, STILX ZAGOLOWKOW BUDET DRUGIM. pODROBNO-
STI PRIWEDENY NIVE W RAZDELE 6.3. fORMATIROWANIE KNIGI.
2.22. bIBLIOGRAFI^ESKIE SSYLKI
w BOLX INSTWE MATEMATI^ESKIH STATEJ SSYLKI NA LITERATURU PREDSTAWLQ@T
SOBOJ CIFRU ILI IDENTIFIKATOR, ZAKL@^ENNYJ W KWADRATNYE SKOBKI:
iZ TEOREMY 10 IZ 4], ISPOLXZUQ REZULXTATY, OPUBLIKOWANNYE W D-K],
POLU^IM : : :
iNOGDA W KWADRATNYE SKOBKI POME]A@T I DOPOLNITELXNU@ INFORMACI@:
iZ TEOREMY 4, tEOREMA 10], ISPOLXZUQ REZULXTATY, OPUBLIKOWANNYE
W D-K], POLU^IM : : :
kOMANDA \cite PROIZWODIT BIBLIOGRAFI^ESKU@ SSYLKU, NAPE^ATANNU@ RO-
MANSKIM RIFTOM I ZAKL@^ENNU@ (PRI ISPOLXZOWANII STILQ amsppt) W KWA-
DRATNYE SKOBKI. pRIWEDENNYJ WY E PRIMER BYL PODGOTOWLEN TAK:
iZ TEOREMY \cite{4, tEOREMA 10}, ISPOLXZUQ REZULXTATY,
:::
OPUBLIKOWANNYE W \cite{D-K}, POLU^IM

2.23. tEOREMY I DOKAZATELXSTWA
w MATEMATI^ESKIH RABOTAH PRINQTO WYDELQTX FORMULIROWKI OPREDELENIJ, TE-
OREM, LEMM, PREDPOLOVENIJ, DOKAZATELXSTW I T.D. AMS-TEX PREDOSTAWLQET
POLXZOWATEL@ TAKU@ WOZMOVNOSTX, PRI^EM OFORMLENIE \TIH STRUKTUR ZAWISIT
OT STILQ DOKUMENTA.
w STILE amsppt DLQ TAKIH CELEJ IME@TSQ SLEDU@]IE WOZMOVNOSTI:
\proclame...\endproclame
\demo...\enddemo
\definition...\enddefinition
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
24
\example...\endexample
\remark...\endremark

dLQ FORMULIROWOK UTWERVDENIJ (TEOREM, LEMM I T.P.) SLUVIT KONSTRUKCIQ
\proclaim...\endproclaim

nAPRIMER, ESLI WWESTI
\proclame{tEOREMA pIFAGORA}w PRQMOUGOLXNOM TREUGOLXNIKE
KWADRAT GIPOTENUZY RAWEN SUMME KWADRATOW KATETOW.
\endproclaim

TO POLU^ITSQ
tEOREMA pIFAGORA. w PRQMOUGOLXNOM TREUGOLXNIKE KWADRAT GIPOTENUZY
RAWEN SUMME KWADRATOW KATETOW.
nAZWANIE TEOREMY NAPE^ATAETSQ VIRNYM RIFTOM, TO^KA POSLE NEGO PROSTA-
WITSQ AWTOMATI^ESKI, A SAMA FORMULIROWKA TEOREMY BUDET NAPE^ATANA NAKLON-
NYM RIFTOM. oBRATITE WNIMANIE, ^TO PERED I POSLE TEOREMY WSTAWLENY
DOPOLNITELXNYE WERTIKALXNYE PROBELY.
dOKAZATELXSTWA OFORMLQ@TSQ KONSTRUKCIEJ
\demo ..\enddemo

nAPRIMER, ESLI WWESTI
\demo{dOKAZATELXSTWO{\rm 1}} dOKAZATELXSTWO TEOREMY pIFAGORA MOVNO
NAJTI W L@BOM U^EBNIKE GEOMETRII.
\enddemo

TO POLU^ITSQ
dOKAZATELXSTWO 1. dOKAZATELXSTWO TEOREMY pIFAGORA MOVNO NAJTI W L@BOM
U^EBNIKE GEOMETRII.
tEKST, ZAKL@^ENNYJ W FIGURNYE SKOBKI, NAPE^ATAETSQ KURSIWOM, ZNAK PREPI-
NANIQ POSLE NEGO (TO^KA, DWOETO^IE ILI ^TO-NIBUDX DRUGOE | \TO OPREDELQETSQ
STILEM) PROSTAWITSQ AWTOMATI^ESKI, A TEKST WNUTRI KONSTRUKCII BUDET PE-
^ATATXSQ OBY^NYM PRQMYM RIFTOM. oBRATITE WNIMANIE NA KOMANDU \rm W
ZAGOLOWKE DOKAZATELXSTWA: W BOLX INSTWE IZDATELXSTW TREBUETSQ, ^TOBY DAVE
W KURSIWNOM TEKSTE CIFRY BYLI PRQMYE.
kONEC DOKAZATELXSTWA MOVET BYTX POME^EN SPECIALXNYM ZNAKOM ` ', OTDE-
LENNYM OT PRED ESTWU@]EGO EMU MATERIALA PROBELOM, WELI^INOJ W TIPOGRAF-
SKIJ KWADRAT \quad, ^TO POLU^AETSQ KOMANDOJ \qed. oPQTX-TAKI PERED I POSLE
TAK NABRANNOGO DOKAZATELXSTWA WSTAWLENY DOPOLNITELXNYE WERTIKALXNYE PRO-
BELY.
eSLI WY ZABUDETE POSTAWITX \endproclame, TO KAK TOLXKO WSTRETITSQ SLE-
DU@]AQ \demo, AMS-TEX WYDAST SOOB]ENIE OB O IBKE. pROPUSK VE \enddemo
NIKOGDA NE PRIWEDET K SOOB]ENI@ OB O IBKE, POSKOLXKU NIKOGDA NELXZQ BYTX
UWERENNYM, ^TO \demo ZAKON^ILOSX: INOGDA \demo SODERVIT WNUTRI SEBQ DRUGOE
\proclame, A INOGDA DAVE \demo DLQ \TOGO \proclame.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 25
I \example W STILE PREPRINT IDENTI^NY: OBA OSTAWLQ@T DOPOL-
\definition
NITELXNYJ PROMEVUTOK PERED ZAGOLOWKOM, SAM ZAGOLOWOK PE^ATAETSQ VIRNYM
RIFTOM, A TO^KA W KONCE ZAGOLOWKA PROSTAWLQETSQ AWTOMATI^ESKI. kONSTRUK-
CIQ \remark ANALOGI^NA \demo ZA TEM ISKL@^ENIEM, ^TO W OTLI^IE OT \enddemo
\endremark NE WSTAWLQET DOPOLNITELXNYJ WERTIKALXNYJ PROBEL.
{RIFT, KOTORYM PE^ATAETSQ ZAGOLOWOK, SKAVEM, TEOREMY, MOVNO LEGKO IZME-
NITX, POSTAWIW PERED \TIM ZAGOLOWKOM KOMANDU RIFTA. nAPRIMER, DOSTATO^NO
NABRATX
:::
\proclaim{\smc oSNOWNAQ TEOREMA}
\endproclaim
I ZAGOLOWOK TEOREMY BUDET NAPE^ATAN KAPITELX@:
oSNOWNAQ TEOREMA. : : :
nO ESLI WY HOTITE WMESTO TO^KI W KONCE ZAGOLOWKA POSTAWITX, SKAVEM, WOS-
KLICATELXNYJ ZNAK, TO DLQ \TOGO NADO OTMENITX AWTOMATI^ESKOE FORMATIRO-
WANIE. |TO DELAETSQ KOMANDOJ \nofrills. tAK, ESLI NABRATX
:::
\proclaim\nofrills{\smc oSNOWNAQ TEOREMA!}
\endproclaim
TO POLU^ITSQ
oSNOWNAQ TEOREMA! : : :
sLEDUET IMETX W WIDU, ^TO PRI ISPOLXZOWANII \nofrills NE TOLXKO OTME-
NQETSQ AWTOMATI^ESKAQ WSTAWKA ZNAKA PREPINANIQ, NO TAKVE I NE WSTAWLQETSQ
PROBEL POSLE ZAGOLOWKA, PO\TOMU LU^ E NABIRATX
:::
\proclaim\nofrills{\smc oSNOWNAQ TEOREMA!\usualspace}
\endproclaim
kOMANDA \usualspace WSTAWLQET POSLE ZNAKA PUNKTUACII OBY^NYJ PROBEL.
2.24. pRISOEDINENIE DOPOLNITELXNYH FAJLOW
eSLI U WAS DLINNAQ RUKOPISX, WY MOVETE RAZBITX EE NA ^ASTI, GOTOWITX
I OBRABATYWATX KAVDU@ ^ASTX OTDELXNO, A POTOM SOEDINITX \TI ^ASTI WME-
STE. dLQ \TOJ CELI TEX ISPOLXZUET UPRAWLQ@]U@ POSLEDOWATELXNOSTX \input:
WSTAWITX WO WHODNOJ FAJL KOMANDU \input file.tex RAWNOSILXNO POME]ENI@
W \TO MESTO CELIKOM FAJLA file.tex. tOT VE \FFEKT BUDET, ESLI WWESTI PRO-
STO \input file | PRI OTSUTSTWII QWNO ZADANNOGO RAS IRENIQ FAJLA, TEX PO
UMOL^ANI@ BERET FAJL S RAS IRENIEM .tex. eSLI WSTAWLQETSQ FAJL S KAKIM-
NIBUDX DRUGIM RAS IRENIEM, TO EGO IMQ NADO ZADAWATX POLNOSTX@, NAPRIMER,
\input file.def.
nAPRIMER, ESLI U WAS ESTX, SKAVEM, SOBSTWENNAQ BIBLIOTEKA MAKROOPREDE-
LENIJ macros.def, KOTORU@ WY ISPOLXZUETE PRAKTI^ESKI W KAVDOJ RABOTE, TO
NET NEOBHODIMOSTI WWODITX WSE EE KOMANDY W NA^ALE KAVDOGO FAJLA, A NADO
PROSTO POMESTITX TUDA \input macros.def, A ESLI RAZDELY STATXI UVE GOTOWY
I NAHODQTSQ W FAJLAH chap01.tex, chap02.tex, : : : , TO WHODNOJ FAJL DLQ \TOJ
STATXI NE BUDET SODERVATX PO^TI NI^EGO, KROME \input chap01.tex, \input
chap02.tex I T.D.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
26
2.25. tEKST W RAMKE I DRUGIE UKRA ENIQ
iNOGDA PRI PODGOTOWKE TEKSTA WOZNIKAET VELANIE KAK-TO WYDELITX KAKU@-TO
EGO ^ASTX, NAPRIMER, pOMESTITX TEKST W RAMKE , POD^ERKNUTX ILI NAD^ERKNUTX
z }| {
EGO, ILI \KZOTI^ESKOE VELANIE OHWATITXTEKST SKOBKOJ SWERHU ILI SKOBKOJ SNIZU.
| {z }
dLQ POLU^ENIQ PODOBNOGO UKRA ATELXSTWA W AMS-TEX'E IME@TSQ UPRAWLQ@]IE
POSLEDOWATELXNOSTI \boxed, \underline, \overline, \underbrace I \overbrace.
pRAWDA, \TI POSLEDOWATELXNOSTI RABOTA@T TOLXKO W MATEMATI^ESKOJ MODE, NO,
PROQWIW NEKOTORU@ IZOBRETATELXNOSTX (A IMENNO, OPISANNU@ NIVE W RAZDELE
4.12. tEKST W FORMULAH KOMANDU \text), MOVNO ISPOLXZOWATX IH I W TEKSTE.
nAPRIMER, PRIWEDENNOE WY E BYLO POLU^ENO SLEDU@]IMI KOMANDAMI:
::: NAPRIMER $\boxed{\text{pOMESTITX TEKST W RAMKE}}$,
$\underline{\text{POD^ERKNUTX}}$ ILI
$\overline{\text{NAD^ERKNUTX}}$ EGO,
ILI \KZOTI^ESKOE VELANIE OHWATITX TEKST
$\underbrace{\text{SKOBKOJ SWERHU}}$ ILI
$\overbrace{\text{SKOBKOJ SNIZU}}$.

eSLI TAK UKRA ENNYJ TEKST NADO WYDELITX NA OTDELXNOJ STROKE, TO SLEDUET
ISPOLXZOWATX TAK NAZYWAEMU@ \WYKL@^KU" | KONSTRUKCI@ $$ : : : $$. nAPRI-
MER, DLQ POLU^ENIQ
wYKL@^NYJ TEKST W RAMKE
NADO WWESTI
$$\boxed{\text{wYKL@^NYJ TEKST W RAMKE}}$$,

pODROBNEE O MATEMATI^ESKIH MODAH I DOSTUPNYH W NIH KOMANDAH RASSKAZYWA-
ETSQ W RAZDELE 4. nABOR MATEMATIKI.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 27
{RIFTY, ISPOLXZUEMYE W AMS-TEX'e
3.
kROME STANDARTNYH RIFTOW GARNITURY Computer Modern, RAZRABOTANNYH
dONALXDOM kNUTOM I WHODQ]IH W STANDARTNYJ DISTRIBUTIW TEX'A, SPECIALXNO
DLQ SISTEMY AMS-TEX BYLI SOZDANY NOWYE RIFTY. |TO I RIFTY GARNI-
TURY Computer Modern S RAZMERAMI, KOTORYH RANEE NE BYLO, I NOWYE BUKWEN-
NYE I SIMWOLXNYE RIFTY, PREDNAZNA^ENNYE DLQ ISPOLXZOWANIQ W MATEMATI-
^ESKIH WYRAVENIQH. wSE \TI RIFTY SOSTAWLQ@T KOLLEKCI@ AMSFonts WER-
SII 2.1. pERED TEM, KAK WY NA^NETE ISPOLXZOWATX STILX PREPRINT AMS-TEX'A
ILI KAK-NIBUDX SSYLATXSQ NA TAKIE RIFTY, WAM SLEDUET USTANOWITX IH NA
SWOEM KOMPX@TERE.
3.1. oPISANIE KOLLEKCII AMSFonts
kOLLEKCIQ AMSFonts SODERVIT SLEDU@]IE RIFTY W UKAZANNYH RAZMERAH:
SEMEJSTWO RIFTOW |JLERA, WSE, KROME euex, W RAZMERAH 5, 6, 7, 8, 9 I 10
PUNKTOW:
{ Fraktur (GOTI^ESKIJ), SREDNIJ I VIRNYJ (eufm eufb)
{ \ROMANSKIJ" KURSIW, SREDNIJ I VIRNYJ (eurm I eurb)
{ RUKOPISNYJ (script), SREDNIJ I VIRNYJ (eusm I eusb)
{ RAS IRENNYJ (extension) RIFT, SOWMESTIMYJ SO RIFTOM |JLERA (euex),
W RAZMERAH 7, 8, 9 I 10 PUNKTOW
DOPOLNITELXNYE RAZMERY NEKOTORYH MATEMATI^ESKIH RIFTOW IZ GARNI-
TURY Computer Modern:
{ VIRNYJ MATEMATI^ESKIJ KURSIW (cmmib), W RAZMERAH 5, 6, 7, 8 I 9 PUNKTOW
{ VIRNYE MATEMATI^ESKIE SIMWOLY (cmbsy), W RAZMERAH 5, 6, 7, 8 I 9 PUNK-
TOW
{ MATEMATI^ESKIJ RAS IRENNYJ RIFT (cmex), W RAZMERAH 7, 8 I 9 PUNKTOW
DOPOLNITELXNYE MATEMATI^ESKIE SIMWOLY, W RAZMERAH 5, 6, 7, 8, 9 I 10 PUNK-
TOW:
{ PERWAQ GRUPPA, SREDNIE (msam)
{ WTORAQ GRUPPA, WKL@^AQ VIRNYJ AVURNYJ, SREDNEJ TOL]INY (msbm)
KIRILLI^ESKIE, RAZRABOTANNYE wA INGTONSKIM UNIWERSITETOM:
{ SWETLYJ (wmcyr), W RAZMERAH 5, 6, 7, 8, 9 I 10 PUNKTOW
{ VIRNYJ (wncyb), W RAZMERAH 5, 6, 7, 8, 9 I 10 PUNKTOW
{ KURSIW (wncyi), W RAZMERAH 5, 6, 7, 8, 9 I 10 PUNKTOW
{ KAPITELX (wncysc), W 10 PUNKTOW
{ RUBLENNYJ (wncyss), W RAZMERAH 8, 9 I 10 PUNKTOW
{ WIRTUALXNYE RIFTY SOOTWETSTWU@]EGO SPISKA (.vpl) FAJLOW, ^TOBY
MOVNO BYLO ISPOLXZOWATX \TI RIFTY S ALXTERNATIWNYMI KODIROWKAMI
I TRANSLITERACIONNYMI SHEMAMI
\MAKETNYJ RIFT", ISPOLXZUEMYJ AMS-TEX'OM DLQ SINTAKSI^ESKOGO KON-
TROLQ, SU]ESTWUET TOLXKO W WIDE METRIK (dummy.tfm) I NE IMEET FORMY
SIMWOLOW.
kAVDYJ RIFT W KAVDOM RAZMERE MOVNO MAS TABIROWATX SEMX@ STANDART-
NYMI UWELI^ENIQMI TEX'A, S \magstep OT 0 DO 5, WKL@^AQ \magstephalf. sHEMY
MAKETOW RIFTOW PRIWEDENY W pRILOVENII w.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
28
3.2. zAGRUZKA RIFTOW
nEKOTORYE IZ \TIH RIFTOW AWTOMATI^ESKI ZAGRUVA@TSQ STILEM PREPRINT
I STANOWQTSQ W NEM DOSTUPNYMI, DRUGIE MOGUT BYTX ZAGRUVENY PO TREBOWANI@.
dOSTUPNYE RIFTY I KOMANDY DLQ IH ZAGRUZKI OPISANY NIVE.
{RIFTY, ZAGRUVAEMYE W STILE PREPRINT. nEKOTORYE RIFTY ZAGRUVA-
@TSQ STILEM PREPRINT AWTOMATI^ESKI DLQ WSEOB]EGO ISPOLXZOWANIQ:
{ cmcsc8 NOWYJ RAZMER RIFTA KAPITELX W Computer Modern.
{ cmex8 I cmex7 NOWYE RAZMERY RIFTA Computer Modern math extension.
cmex8 ISPOLXZUETSQ STILEM PREPRINT W ANNOTACIQH I W NEKOTORYH DRU-
GIH SLU^AQH cmex7 ISPOLXZUETSQ DLQ NIVNIH I WERHNIH INDEKSOW.
mATEMATI^ESKIE RIFTY, ZAGRUVAEMYE STILEM PREPRINT.
{ msam I msbm | SODERVAT DOPOLNITELXNYE SIMWOLY. sIMWOLY I IMENA,
KOTORYE IH PROIZWODQT, POKAZANY NIVE W RAZDELE 4.2. mATEMATI^E-
SKIE SIMWOLY. eSLI WY NE ISPOLXZUETE STILX PREPRINT, KAVDYJ IZ
\TIH RIFTOW DOLVEN BYTX SPECIALXNO ZAGRUVEN, SOOTWETSTWENNO, KO-
MANDAMI \loadmsam ILI \loadmsbm.
{ eufm | \TO RIFT medium-weight Euler Fraktur (GOTI^ESKIJ). eSLI
NE ISPOLXZUETSQ STILX PREPRINT, EGO TAKVE MOVNO ZAGRUZITX KOMANDOJ
\loadeufm.

mATEMATI^ESKIE RIFTY, ZAGRUVAEMYE \loadbold. pODROBNO DOSTUP K
KONKRETNYM SIMWOLAM \TIH RIFTOW OPISAN W RAZDELe 4.22. {RIFTY W MA-
TEMATIKE W PODRAZDELAH vIRNYE SIMWOLY W MATEMATI^ESKOJ MODE I vIRNYE
GRE^ESKIE BUKWY.
{ cmmib | \TO VIRNYJ MATEMATI^ESKIJ KURSIW Computer Modern. tAKVE
SODERVIT VIRNYE GRE^ESKIE BUKWY.
{ cmbsy | SODERVIT VIRNYE MATEMATI^ESKIE SIMWOLY Computer Modern.
dOPOLNITELXNYE RIFTY |JLERA DLQ ISPOLXZOWANIQ W MATEMATIKE, ZAGRU-
VAEMYE \loadeu....
{ eufb | \TO VIRNYJ Fraktur (\loadeufb).
{ eusm | \TO medium-weight RUKOPISNYJ (\loadeusm).
{ eusb | \TO VIRNYJ RUKOPISNYJ (\loadeusb).
{ eurm | \TO medium-weight \ROMANSKIJ KURSIW" (\loadeurm).
{ eurb | \TO VIRNYJ \ROMANSKIJ KURSIW" (\loadeurb).
wA INGTONSKAQ KIRILLICA. nAZWANIQ KNIG W BIBLIOGRAFIQH IZDANIJ AMS
TRADICIONNO PRIWODQTSQ NA QZYKE ORIGINALA. dLQ KNIG, IZDANNYH NA RUSSKOM
ILI DRUGIH SLAWQNSKIH QZYKAH \TO ^ASTO PRIWODIT K NEOBHODIMOSTI ISPOLX-
ZOWATX KIRILLI^ESKIJ ALFAWIT. kIRILLI^ESKIJ RIFT RAZRABOTAN W AMS,
PRI^EM W KA^ESTWE MODELI BYLI WZQTY RIFTY am. {RIFTY S MAKETOM AMS
WKL@^ENY W KOLLEKCI@ AMSFonts S RAZRE ENIQ RAZRABOT^IKOW IZ wA INGTON-
SKOGO UNIWERSITETA. kIRILLI^ESKIE RIFTY OSNOWANY NA FORME BUKW RIF-
TOW GARNITURY Computer Modern. sTILI NABORA WKL@^A@T OBY^NYJ PRQMOJ,
VIRNYJ (OSNOWANNYJ NA VIRNOM RAS IRENNOM), KAPITELX, KURSIW I PRQMOJ
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 29
RUBLENNYJ. oSNOWNYE TEKSTOWYE RIFTY (PRQMOJ, KURSIW I VIRNYJ) PRED-
STAWLENY W RAZMERAH OT 5 DO 10 PUNKTOW RUBLENNYJ | W RAZMERAH 8, 9 I 10
PUNKTOW KAPITELX | TOLXKO W RAZMERE 10 PUNKTOW.
wA INGTONSKAQ KIRILLICA NE WHODIT W RASPROSTRANQEMYJ DISTRIBUTIW AMS-
TEX'A I WSE PODROBNOSTI PRIWEDENY ZDESX TOLXKO DLQ INFORMACII.
rAZMY LENIQ I PREDUPREVDENIQ. kOMANDY DLQ ZAGRUZKI UKAZANNYH RIF-
TOW DOLVNY NAHODITXSQ W PREAMBULE MEVDU STROKAMI \documentstyle{...} I
\topmatter. kAVDAQ KOMANDA \load... ZAGRUVAET SOOTWETSTWU@]IE RIFTY
(WKL@^AQ INDEKSNYE RAZMERY), PRISWAIWAET IM NOMER \MATEMATI^ESKOGO SEMEJ-
STWA" I OPREDELQET KOMANDU MATEMATI^ESKOGO RIFTA. iMENA TAKIH KOMAND
TE VE SAMYE, ^TO I IMENA RIFTOW: \eufm, \eufb, \eusm, \eusb, \eurm I \eurb.
iSPOLXZU@TSQ ONI TO^NO TAK VE, KAK I \roman ILI \bold, NAPRIMER, \eufb{M}
ILI \eufb M. dLQ RIFTOW \eufm (SREDNIJ Euler Fraktur) AMS-TEX TAKVE
OPREDELQET PARY SINONIMOW, \frak I \goth.
TEX W MATEMATI^ESKOJ MODE MOVET ODNOWREMENNO ISPOLXZOWATX TOLXKO EST-
NADCATX SEMEJSTW RIFTOW WOSEMX UVE OPREDELENY plain TEX'OM DO AMS-
TEX'A, STILX PREPRINT ZAGRUVAET E]E TRI: (msam, msbm I eufm) | WSEGO PO-
LU^AETSQ ODINNADCATX. pO \TOJ PRI^INE, ZAGRUVAQ DOPOLNITELXNYE RIFTY,
BUDXTE OSTOROVNY I ZAGRUVAJTE TOLXKO TE IZ NIH, KOTORYE WAM PONADOBQTSQ.
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
30
nABOR MATEMATIKI
4.

4.1. oSNOWNYE PRINCIPY
oSNOWNYE PREIMU]ESTWA TEX'A OSOBENNO QRKO WIDNY PRI NABORE MATEMATI-
^ESKIH WYRAVENIJ. TEX RAZRABOTAN TAKIM OBRAZOM, ^TOBY BOLX INSTWO SLOV-
NYH MATEMATI^ESKIH WYRAVENIJ MOVNO BYLO LEGKO WWODITX I POLU^ATX PRI
\TOM WYSOKOE KA^ESTWO WOSPROIZWEDENIQ. oSNOWNAQ IDEQ W TOM, ^TO SLOVNYE
FORMULY DOWOLXNO PROSTO SOBIRA@TSQ IZ MENEE SLOVNYH FORMUL. mENEE SLOV-
NYE FORMULY, W SWO@ O^EREDX, SDELANY IZ PROSTYH KOMBINACIJ FORMUL E]E
MENX EJ SLOVNOSTI, I T.D.
mATEMATI^ESKIE MODY. pRIZNAKOM NA^ALA I KONCA MATEMATI^ESKOJ FOR-
MULY, WKL@^ENNOJ W TEKST ABZACA, QWLQETSQ ZNAK $, T.E. FORMULA WWODITSQ
PRQMO W TOM MESTE, GDE ONA DOLVNA NABIRATXSQ W WIDE $FORMULA$. nAPRIMER,
ESLI WWESTI $ x+y >3$, TO POLU^ITSQ x + y > 3.
oBY^NO AMS-TEX NE WSTAWLQET DOPOLNITELXNYH PROBELOW WOKRUG FORMULY,
RASPOLOVENNOJ WNUTRI ABZACA. oDNAKO, IME@TSQ STILI, W KOTORYH \TO WSE-TAKI
DELAETSQ. eSLI WY WSTRETITESX S TAKIM STILEM, TO MOVNO UBRATX AWTOMATI^E-
SKIE PROBELY WOKRUG FORMULY KOMANDOJ \snug:
:::
rASSMOTRIM $n$\snug-MERNOE PROSTRANSTWO

pRI OBRABOTKE MATEMATI^ESKIH FORMUL TEX NAHODITSQ W MATEMATI^ESKOJ
MODE. rAZLI^A@TSQ TEKSTOWAQ MATEMATI^ESKAQ MODA, KAK W TOLXKO ^TO PRI-
WEDENNOM PRIMERE, I WYKL@^NAQ MATEMATI^ESKAQ MODA, KOGDA FORMULA NE
WKL@^AETSQ W TEKST ABZACA, A PE^ATAETSQ NA OTDELXNOJ STROKE (RASPOLOVENIE
FORMULY NA \TOJ STROKE ZAWISIT OT STILQ). wYKL@^NYE MATEMATI^ESKIE FOR-
MULY ZAKL@^A@TSQ W DWOJNYE ZNAKI DOLLARA: $$FORMULA$$. nAPRIMER, ESLI
WWESTI $$ x+y >3.$$, TO POLU^ITSQ
x + y > 3:
wYKL@^KA ISPOLXZUETSQ DLQ DLINNYH FORMUL ILI DLQ FORMUL, K KOTORYM AW-
TOR HO^ET PRIWLE^X WNIMANIE ^ITATELQ. oBRATITE WNIMANIE, ^TO ZNAK PRE-
PINANIQ POSLE WYKL@^NOJ FORMULY DOLVEN NAHODITXSQ PERED ZAKRYWA@]IMI
ZNAKAMI $$, POSKOLXKU W PROTIWNOM SLU^AE ON OKAVETSQ W NA^ALE SLEDU@]EJ
STROKI: ESLI WWESTI $$ x+y >3$$., TO POLU^ITSQ SLEDU@]IJ STRANNYJ REZULX-
TAT:
x+y > 3
. kAK WIDITE, TO^KA OKAZALASX SOWSEM NE TAM, GDE WY RASS^ITYWALI. wYKL@^-
NAQ MATEMATI^ESKAQ FORMULA SAMA PO SEBE TOLXKO WREMENNO PRERYWAET TEKU]IJ
ABZAC | ^ASTX ABZACA POSLE \TOJ FORMULY PE^ATAETSQ BEZ ABZACNOGO OTSTUPA.
w WYKL@^NOJ MATEMATI^ESKOJ MODE NEKOTORYE MATEMATI^ESKIE ZNAKI (NA-
PRIMER, BOLX IE OPERATORY) OKAZYWA@TSQ BOLEE KRUPNYMI, ^EM W FORMULAH
W TEKSTE, A TAKVE PO DRUGOMU RASPOLAGA@TSQ PREDELY U BOLX IH OPERATOROW,
ESTX OTLI^IE W NABORE DROBEJ. |TI I DRUGIE OSOBENNOSTI BUDUT OPISANY DALEE
W SOOTWETSTWU@]IH RAZDELAH.
rukowodstwo dlq polxzowatelq AMS-TEX 31
pROBELY W MATEMATI^ESKOJ MODE. TEX BOLX INSTWO PROBELOW W FORMULAH
DELAET SAM I IGNORIRUET L@BYE PROBELY, KOTORYE WY POSTAWILI MEVDU ZNA-
KAMI $. nAPRIMER, ESLI WY WWODITE $ x$ I $ 2 $, TO \TO BUDET OZNA^ATX TO VE
SAMOE, ^TO $x$ I $2$. mOVNO WWESTI $(x + y)/(x - y)$ ILI $(x+y)/(x-y)$,
NO W OBOIH SLU^AQH W REZULXTATE BUDET (x + y)=(x ; y), T.E., FORMULA, W KOTOROJ
ZNAKI + I ; OKRUVENY NEBOLX IMI DOPOLNITELXNYMI PROBELAMI, A ZNAK / |
NET. tAKIM OBRAZOM, WY NE DOLVNY ZAPOMINATX SLOVNYE PRAWILA RASPREDELE-
NIQ MATEMATI^ESKIH PROBELOW I MOVETE ISPOLXZOWATX PROBELY L@BYM SPOSO-
BOM, KAK WAM NRAWITSQ. kONE^NO, PROBELY ISPOLXZU@TSQ E]E I DLQ OBY^NYH
CELEJ, ^TOBY OTMETITX KONEC UPRAWLQ@]EJ POSLEDOWATELXNOSTI.
tEM NE MENEE, IME@TSQ UPRAWLQ@]IE POSLEDOWATELXNOSTI DLQ ZADANIQ TAKIH
PROBELOW W FORMULAH, KOTORYE AMS-TEX NE IGNORIRUET:
\KWADRAT", RAWEN 1em ILI TREM OBY^NYM PROBELAM
\quad
DWOJNOJ \KWADRAT" RAWEN 2em ILI ESTI PROBELAM
\qquad
TONKIJ PROBEL, RAWEN 1=6 KWADRATA
\, (\thinspace)
\! (\negthinspace) OTRICATELXNYJ TONKIJ PROBEL, ;1=6 KWADRATA
IROKIJ PROBEL, RAWEN 5=18 KWADRATA
\ (\thickspace)
OTRICATELXNYJ PROBEL, RAWEN ;5=18 KWADRATA
\negthickspace
SREDNIJ PROBEL
\medspace
OTRICATELXNYJ SREDNIJ PROBEL
\negmedspace

|TIMI KOMANDAMI MOVNO KORREKTIROWATX AWTOMATI^ESKI WSTAWLQEMYE PRO-
BELY.
iNTERPRETACIQ SIMWOLOW KLAWIATURY. wSE SIMWOLY KLAWIATURY W SOOT-
WETSTWII S OBY^NYMI SOGLA ENIQMI MATEMATI^ESKIH IZDANIJ IME@T W MATE-
MATI^ESKIH FORMULAH SPECIALXNU@ INTERPRETACI@.
(1) pERWYJ ZNAK $, KOTORYJ WY WWODITE, PEREWODIT W MATEMATI^ESKU@ MODU,
a WTOROJ | WOZWRA]AET OBRATNO. tAK ^TO ESLI PROPUSTITX ODIN $ ILI
WWESTI SLI KOM MNOGO $, TEX, WEROQTNO, SOWER ENNO ZAPUTAETSQ, I WY
POLU^ITE NEKOTOROE SOOB]ENIE OB O IBKE.
(2) bUKWY OBOZNA^A@T SIMWOLY KURSIWA (OT A DO Z I OT a DO z), KOTO-
RYE MATEMATIKI NAZYWA@T \PEREMENNYMI". TEX NAZYWAET IH PROSTO
\ORDINARNYMI SIMWOLAMI", POTOMU ^TO ONI SOSTAWLQ@T BOLX U@ ^ASTX
MATEMATI^ESKIH FORMUL. w TEX'E SU]ESTWUET DWA WARIANTA BUKWY L
NIVNEGO REGISTRA, A IMENNO, l I ` (KOTORU@ WY POLU^AETE, PROSTO WWODQ
\ell). mATEMATIKI W SWOIH RUKOPISQH OBY^NO PI UT ^TO-TO POHOVEE NA
`, NO DELA@T \TO EDINSTWENNO DLQ TOGO, ^TOBY OTLI^ITX EE OT CIFRY 1.
|TOJ PROBLEMY NET W PE^ATNYH MATEMATI^ESKIH RABOTAH, POSKOLXKU
KURSIWNAQ l SILXNO OTLI^AETSQ OT 1, PO\TOMU PRINQTO ISPOLXZOWATX l
WMESTO TOGO, ^TOBY SPECIALXNO ZAPRA IWATX `.
(3) TEX TAKVE TRAKTUET 18 SIMWOLOW
0123456789!?.|/`@"

KAK ORDINARNYE SIMWOLY, T.E. NE WSTAWLQET NIKAKIH DOPOLNITELXNYH
PROBELOW, KOGDA \TI SIMWOLY SLEDU@T ODIN ZA DRUGIM ILI RQDOM S BU-
KWAMI. w OTLI^IE OT BUKW, \TI 18 SIMWOLOW, KOGDA POQWLQ@TSQ W FOR-
s.w. klimenko, m.w. lisina, n.m. fomina
32
MULAH, OSTA@TSQ W PRQMOM RIFTE. wAM NE NADO O NIH POMNITX NI-
^EGO OSOBENNOGO, ZA ISKL@^ENIEM TOGO, ^TO SL\ OBOZNA^AET NAKLONNU@
^ERTU DROBI, A WERTIKALXNAQ ^ERTA SLUVIT DLQ OBOZNA^ENIQ \ABSOL@T-
NOGO ZNA^ENIQ": $|x|$ DAET jxj. kROME TOGO, NADO OTLI^ATX O I NOLX.
tRI SIMWOLA +, - I * NAZYWA@TSQ \BINARNYMI OPERACIQMI", POTOMU ^TO
(4)
ONI OPERIRU@T S DWUMQ ^ASTQMI FORMULY. nAPRIMER, + | \TO ZNAK
PL@S, KOTORYJ ISPOLXZUETSQ DLQ SUMMY DWUH ^ISEL - | \TO ZNAK MI-
NUS. zWEZDO^KA (*) W MATEMATIKE ISPOLXZUETSQ REDKO, NO ONA TOVE WEDET
SEBQ KAK BINARNAQ OPERACIQ. zAMETIM, ^TO - I * DA@T MATEMATI^ESKIE
SIMWOLY, ABSOL@TNO OTLI^NYE OT TEH, KOTORYE WY POLU^AETE W OBY^-
NOM TEKSTE. zNAK DEFIS (-) STANOWITSQ ZNAKOM MINUSA (;), A PODNQTAQ
ZWEZDO^KA (*) OPUSKAETSQ NA BOLEE NIZKIJ UROWENX ( ).
TEX NE RASSMATRIWAET ZNAK / KAK BINARNU@ OPERACI@, HOTQ ON OBO-
ZNA^AET DELENIE (KOTOROE W MATEMATIKE S^ITAETSQ BINARNOJ OPERACIEJ).
pRI^INA W TOM, ^TO NABOR]IKI TRADICIONNO STAWQT DOPOLNITELXNYE
PROBELY WOKRUG SIMWOLOW +, ; I I NE STAWQT IH WOKRUG =. eSLI BY
TEX S^ITAL / BINARNOJ OPERACIEJ, TO FORMULA $1/2$ POLU^ILASX BY W
WIDE 1 = 2, ^TO BYLO BY NEKRASIWO PO\TOMU TEX RASSMATRIWAET / KAK
ORDINARNYJ SIMWOL.
iME@TSQ I DRUGIE BINARNYE OPERACII, KOTORYE ZADA@TSQ UPRAWLQ@-
]IMI POSLEDOWATELXNOSTQMI, A NE EDINI^NYMI SIMWOLAMI.
TEX TRAKTUET SIMWOLY =, <, > I : KAK \OTNO ENIQ", POTOMU ^TO ONI
(5)
WYRAVA@T OTNO ENIE MEVDU DWUMQ WELI^INAMI. nAPRIMER, x < y OZNA-
^AET, ^TO x MENX E, ^EM y. tAKIE OTNO ENIQ ZNA^ITELXNO OTLI^A@TSQ
PO SMYSLU OT BINARNYH OPERACIJ TIPA +, I \TI SIMWOLY PE^ATA@TSQ
NESKOLXKO INA^E. iME@TSQ I DRUGIE SIMWOLY OTNO ENIQ, KOTORYE ZA-
DA@TSQ UPRAWLQ@]IMI POSLEDOWATELXNOSTQMI.
dWA SIMWOLA \," (ZAPQTAQ) I \ " (TO^KA S ZAPQTOJ) TRAKTU@TSQ W FORMU-
(6)
LAH KAK ZNAKI PUNKTUACII \TO OZNA^AET, ^TO TEX STAWIT NEBOLX OJ DO-
POLNITELXNYJ PROBEL POSLE NIH I NE STAWIT DO NIH. w MATEMATI^ESKIH
FORMULAH NE PRINQTO STAWITX DOPOLNITELXNYJ PROBEL POSLE TO^KI, PO-
\TOMU TEX TRAKTUET TO^KU KAK ORDINARNYJ SIMWOL. eSLI WY HOTITE,
^TOBY SIMWOL \:" TRAKTOWALSQ KAK ZNAK PUNKTUACII, A NE KAK OTNO-
ENIE, PROSTO WYZYWAJTE EGO KOMANDNOJ POSLEDOWATELXNOSTX@ \colon.
eSLI WY HOTITE ISPOLXZOWATX ZAPQTU@ KAK OBY^NYJ SIMWOL (NAPRIMER,
KOGDA ONA POQWLQETSQ W BOLX OM ^ISLE), POSTAWXTE EE W FIGURNYH SKOB-
KAH TEX TRAKTUET WSE, ^TO NAHODITSQ W FIGURNYH SKOBKAH KAK ORDI-
NARNYJ SIMWOL.
sIMWOLY ( I NAZYWA@TSQ \OTKRYWA@]IMI", A ) I ] | \ZAKRYWA-
(7)
@]IMI" OGRANI^ITELQMI ONI PREKRASNO DEJSTWU@T KAK ORDINARNYE

. 1
( 5)



>>